انواع دندان انسان و نقش هر کدام در دهان
رشد دندانها در دو دوره اتفاق میافتند. انواع دندان های شیری از ۶ ماهگی شروع به درآمدن کرده و تا دو الی سه سالگی کامل می شوند. در حالت عادی، کودکان در هر فک، ۱۰ دندان شیری خواهند داشت. از ۶ سالگی به بعد نیز دندانهای شیری به مرور زمان میافتند و دندانهای دائمی جایگزین آنها میشوند. انسان بالغ ۳۲ دندان داشته که در هر فک، ۱۶ دندان جای میگیرد.
انواع دندان بچه به ۳ دسته دندانهای پیش، نیش و آسیا تقسیم میشوند. دندان عقل یا مولر سوم در دهان کودکان وجود نداشته و در بزرگسالی رشد میکند.
۱- انواع دندان پیش، قدامی یا جلویی
دندانهای پیشین ۴ عدد بوده و در قسمت جلویی دهان قرار دارند. این دندانها لبههای تیزی داشته و تکه کردن و جدا کردن مواد غذایی به عهده آنها است. علاوه بر این، نقش بسیار مهمی در طرح لبخند داشته و میبایست به خوبی از آنها مراقبت شود تا دچار پوسیدگی و نقص ظاهری نشوند.
اما در صورت نیاز به ترمیم، از مواد همرنگ استفاده میشود تا زیبایی ظاهری و طبیعی آن ها حفظ شود.
۲- دندان نیش
دندان نیش که به دندانپزشکان آن را کانین (Canine tooth) یا دندان شماره سه هم نامگذاری کردهاند، زیرمجموعه دندانهای قدامی قرار میگیرد. این دندان معمولاً در بازه سنی ده الی دوازده سالگی در دهان فرد ظاهر می شود و جایگزین دندان شیری نیش می شود. وقتی دندانپزشک این دندان را به دلایلی از جمله پوسیدگی میکشد، ظاهر لبها را افتادهتر میکند و فرم کلی صورت را نیز تغییر میدهد. دندان نیش، ریشه بلندی دارد و بسیار محکم است و اگر به دلیل عوامل خارجی دچار خرابی یا شکستگی نشود، مدت زمان طولانی درون فک باقی می ماند و جزو آخرین دندان هایی است که ممکن است بیفتد و از دست برود.
۳- انواع دندان آسیاب کوچک یا پرمولر (premolars)
انواع دندان های پرمولر که در حالت عادی هشت عدد هستند در کنار دندان های نیش قرار می گیرند. دندان آسیاب کوچک در هر یک از فک های فرد بزرگسال چهار عدد است. معمولاً این دندانها نیمهمربعی هستند و با برجستگیهایی که روی سطحشان دارند، مواد غذایی را خرد و آسیاب میکنند. آنها غذاهای تکهشده توسط دندانهای جلویی را برای بلع راحتتر آماده میکنند. انواع دندان های پرمولر معمولا دارای چند ریشه هستند و در دهان کودکان وجود ندارند زیرا سن رشد آن ها بعد از ده سالگی آغاز می شود.
انواع دندان های مولر یا آسیاب، به دو دسته پرمولر یا آسیاب کوچک و مولر یا آسیاب بزرگ دسته بندی می شوند. برای اطلاعات بیشتر، مقاله نام دندان در دندانپزشکی را مطالعه کنید.
۴- دندان آسیاب بزرگ یا مولر (molars)
انواع دندانهای خلفی یا پشتی که دندانپزشکان آنها دندان مولر یا molars مینامند، دوازده عدد هستند و در هر قوس فکی، شش عدد قرار میگیرد.
دندان آسیاب اول کنار دندان پرمولر یا همان آسیاب دوم قرار میگیرد و به ترتیب آسیاب های دوم و سوم به سمت انتهای فک رشد میکنند. انواع دندان های مولر در ارتودنسی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار هستند و با ظاهر خاص خود، به خردکردن و جویدن مواد غذایی کمک بسیار زیادی میکنند. دندان مولر سوم، که ما آن را دندان عقل مینامیم، معمولاً در سن ۱۶ تا ۲۰ سالگی رشد میکند و احتمال پوسیدگی در آن بیشتر از دندانهای معمولی است. دندانپزشکان به دندان آسیاب بزرگ شماره سه دندان عقل نهفته میگویند. این دندان در اغلب اوقات رشد نمیکند و به صورت نهفته در لثه باقی میماند؛ همچنین به سایر دندانها آسیب میزند یا آنها را جابجا میکند. به همین خاطر دندانپزشک آن را با جراحی، از لثه خارج میکند.
دندان ها، نقش بسیارمهمی در بدن انسان بر عهده دارند و به همین علت می بایست به درستی از آن ها مراقبت شود. بهتر است قبل از ابتلا به بیماری های دهان و دندان، برنامه ای منظم برای مراجعه به دندانپزشک داشته باشید. توصیه ما به شما این است که این کار را به صورت دوره ای و به همراه اعضای خانواده انجام دهید و مرکزی را انتخاب کنید که خدمات دندانپزشکی را برای همه گروه های سنی اعم از کودک یا بزرگسال ارائه دهد.
شماره گذاری دندان ها به چه صورت انجام می شود؟
وقتی برای معاینه یا درمان به دندانپزشک مراجعه میکنید، معمولاً به جای نام دندانها شماره آنها را میشنوید. دندانپزشکان شمارهگذاری دندانها را از دندانهای جلویی آغاز میکنند. در این روش، دو دندان پیشین با شماره یک مشخص میشوند و بعد به ترتیب دندانهای نیش، آسیاب کوچک و آسیاب بزرگ شمارهگذاری میشوند.
رنگ انواع دندان در افراد مختلف می تواند متفاوت باشد و در گذر زمان، با مصرف خوراکی ها و مواد مختلف می تواند تغییر کند.
ساختمان دندان شامل چه بخش هایی است؟
انواع دندان های موجود در دهان انسان اعم از دندان شیری یا دندان دائمی ساختار تقریبا یکسانی دارند و از بخش های مختلفی تشکیل شده اند. ساختمان دندان از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- تاج دندان (crown)
- ریشه دندان (root)
تاج انواع دندان نیز خود از سه بخش اصلی تشکیل شده است.
- مینا (enamel): مینای دندان حتی از استخوان محکم تر است و به عنوان سخت ترین ساختار بدن شناخته می شود. جالب است بدانید که با وجود این ساختار، تاج دندان ها، در مقابل میکروب ها نمی تواند مقاومت کند و دچار پوسیدگی می شود.
- عاج (dentin): عاج، لایه زیرین مینای دندان هاست. عاج دندان قسمت بسیار حساسی است و وقتی پوسیدگی به عاج می رسد حساسیت به سرما و گرما را احساس می کنید.
- پالپ : داخلی ترین بخش تاج دندان، پالپ است که عروق خونی و اعصاب دندان در آن قرار دارد. رسیدن پوسیدگی به این مرحله با درد شدیدی همراه بوده و تنها با درمان ریشه قابل ترمیم است.
کلام آخر
“در حالت طبیعی، در دهان هر کودک، ۲۰ دندان شیری و در دهان هر فرد بزرگسال، ۳۲ دندان دائمی وجود دارد. هر یک از انواع دندان های حاضر در دهان انسان، ویژگی و عملکرد منحصر به فرد خود را دارند و از دست رفتن یک یا چند مورد از آن ها می تواند مشکلات بسیاری را برای فرد ایجاد کند. از همین رو، رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعات منظم به دندانپزشکی برای بررسی وضعیت دندان ها و رفع مشکلات احتمالی بسیار ضروری است. کلینیک دندانپزشکی بارانا، معتبرترین دندانپزشکی مشهد، با بهره مندی از حضور بهترین دندانپزشکان و تجهیزات پیشرفته آمادگی ارائه مشاوره و انجام کلیه خدمات دندانپزشکی به مراجعه کنندگان عزیز در هر گروه سنی را دارد. شما می توانید جهت تعیین نوبت معاینه رایگان به سایت قسمت نوبت دهی آنلاین دندانپزشکی مشهد در سایت بارانا سری بزنید. “
سوالات متداول پیرامون انواع دندان
آیا کشیدن انواع دندان در بلع یا صحبت کردن مشکلی ایجاد می کند؟
پاسخ به این سوال، بستگی به موقعیت دندان و نحوه قرارگیری آن در دهان شما دارد، اما در حالت کلی، نبود یک یا چند دندان می تواند برای زندگی روزانه فرد مشکلاتی را ایجاد نماید.
رویش انواع دندان های دائمی تا چه سنی ادامه می یابد؟
رویش دندان های دائمی از شش سالگی آغاز شده و تا دوازده سالگی ادامه می یابد. در این سن، ۲۸ دندان دائمی در دهان فرد حضور دارند.
آیا از دست رفتن هر یک از دندان های شیری باعث اختلال در روند رویش دندان های دائمی می شود؟
بله، اگر دندان شیری زودتر از موعد و به دلایلی مانند پوسیدگی یا ضربه از دست برود، ممکن است باعث تاخیر در روند رویش انواع دندان های دائمی، کج در آمدن آن ها و ایجاد فاصله بین دندانی شود.
انواع دندان های شیری و دائمی چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
دندان های شیری و دائمی، از نظر ساختمان ریشه، تعداد دندان ها و شکل ظاهری با یکدیگر تفاوت دارند. ریشه دندان های شیری، کوچکتر و نازکتر از دندان های دائمی است. همچنین دندان های شیری سفیدتر از دندان های دائمی هستند.
دانلود PDF مقاله انواع دندان های شیری و دائمی