علت بیماریهای دهان و دندان
دهان و حفرههای دندانی بستری مناسب جهت تجمع باکتریها، ویروسها و قارچهای مختلف است. برخی از این باکتریها به فضای دهان تعلق داشته و وظیفه آنها ایجاد فلور طبیعی دهان است. در نتیجه مقدار کم آنها کاملاً بیضرر است؛ اما چنانچه از حد طبیعی بیشتر شود، سلامت دندانها در معرض خطر قرار میگیرند. به عنوان مثال مصرف زیاد غذاهای حاوی قند این شرایط را تشدید میکند. در نتیجه علاوه بر عدم رعایت بهداشت، تغذیه نامناسب هم میتواند یکی از دلایل بیماریهای دهان و دندان باشد. از دیگر فاکتورهایی که سلامت دندانها را در معرض خطر قرار میدهند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سیگار کشیدن
- تغییرات هورمونی در زنان
- رفلاکس اسید معده
- عفونت
- سابقه بیماری در خانواده
- مسواک زدن نامنظم یا نادرست
- استفاده از برخی داروها که باعث خشکی دهان میشوند.
- رژیم غذایی نامناسب
- دیابت
برای آشنایی بیشتر با شرایط بیماران دیابتی در اقدامات دندانپزشکی، سری به مقاله «دندانپزشکی بیماران دیابتی» بزنید.
علائم مربوط به مشکلات دهان و دندان
در وهله اول توجه داشته باشید که برای مراجعه به دندانپزشک نباید منتظر علائم بیماریهای دهان و دندان باشید. بایستی سالانه دو بار تحت نظر قرار بگیرید و در اسرع وقت مانع پیشرفت مشکلات احتمالی شوید. اما علائمی که در صورت مشاهده باید سریعاً به متخصص مراجعه کنید عبارتند از:
- زخمهای دهانی که بعد از ۲ هفته بهبود نمییابند.
- دندان درد
- عقب رفتن لثه
- تورم صورت و گونه
- خونریزی یا تورم لثهها بعد از مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن
- بوی بد دهان
- حساسیت به خوراکیهای سرد و گرم
- لق شدن دندانها
- احساس درد هنگام جویدن خوراکی
- کلیک فک یا عارضه صدای مفصل فک
- دندانهای ترکخورده یا شکسته
- خشکی دهان
چک لیست رعایت بهداشت دهان و دندان
بهداشت دهان و دندان اصولی دارد که رعایتشان باعث جلوگیری از پوسیدگی و مشکلات ناشی از آن میشود. این اصول عبارتند از:
۱. مسواک زدن اصولی
هیچ گاه مسواک را روی دندان فشار ندهید چون باعث عقب رفتن لثهها و بالا رفتن حساسیت دندانها میشود. از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید. مسواک را روی سطح جونده دندان به صورت رفت و برگشتی و در سطوح خارجی با زاویه ۴۵ درجه نسبت به لثه حرکت بدهید. بعد از مسواک زدن حتماً آن را تمیز بشویید و در جای خشک نگهداری کنید؛ زیرا مسواکها جایگاه مناسبی برای رشد انواع باکتریها هستند.
۲. نخ دندان کشیدن
بین دندانها محلی برای تجمع باقیمانده مواد غذایی، رشد انواع باکتریها و پوسیده شدن دندانها است. از نخ دندان برای پاکسازی فضای بین دندانها استفاده کنید و این فضا را از تمامی جرم و میکروبهای انباشتهشده پاکسازی کنید.
همچنین خلال دندان نیز میتواند جهت پاکسازی باقیمانده مواد غذایی کاربردی باشد. در این باره بیشتر بخوانید: مزایای استفاده از خلال دندان
۳. استفاده از دهان شویه حاوی فلوراید
فلوراید یک ماده معدنی طبیعی بوده که به تقویت مینای دندان کمک میکند و مقاومت آنها را در برابر باکتریها و اسیدها افزایش میدهد. استفاده از دهانشویههای آنتی باکتریال حاوی فلوراید میتواند از پوسیدگی دندان جلوگیری کرده و موجب خوشبو شدن دهان شود.
۴. عدم استعمال سیگار
از آنجا که سیگار میتواند به تضعیف سیستم ایمنی دهانی منجر شود، ترک این عادت به بهبود وضعیت دهان و دندانها کمک میکند. بنابراین فرآیند ترک سیگار یک اقدام موثر در مسیر حفظ بهداشت دهان و جلوگیری از بیماریهای لثه و سرطان دهان است.
۵. چک کردن مرتب دندانها
بایستی هر ۶ ماه برای اطلاع از وضعیت سلامت دندانهای خود اقدام کنید. در صورت لزوم، طی این معاینات، پزشک به پر کردن یا جرمگیری دندانها خواهد پرداخت. در غیر این صورت ممکن است افزایش سطح پوسیدگی باعث ایجاد بیماری در لثهها و حتی از بین رفتن دندان شود.
چنانچه قصد ترمیم و پر کردن دارید، میتوانید جزئیات بیشتر درباره پر کردن دندان در مشهد نظیر انواع ترمیم، بهترین روش پر کردن و غیره را در وبسایت کلینیک دندانپزشکی بارانا مشاهده کنید.
غذاهای مفید برای دهان و دندان
کمبود ویتامین و مواد معدنی مینای دندان را تضعیف میکند؛ همچنین سرعت پوسیدگی را نیز بالا خواهد برد. بنابراین داشتن یک رژیم غذایی سالم و مقوی، در کنار رعایت بهداشت، موجب تقویت دندانها خواهد شد. یک رژیم غذایی مناسب برای سلامت دندانها شامل موارد زیر است:
۱. غذاهای غنی از کلسیم و فسفر
غذاهای اسیدی و نوشیدنیها ممکن است موجب فرسایش مینای دندان شوند؛ پس برای این که دوباره دندان هایتان را تقویت کنید، باید مواد معدنی استفاده کنید تا آنچه را که از دست داده اید بازگردانید. قهرمان اصلی اینجا کلسیم و فسفر بوده که سازه های مینای دندان هستند و مصرف غذاهای غنی از آنها ضروری است. شیر، پنیر و بادام، بهترین منابع کلسیم و ماهی، آجیل و تخم مرغ، بهترین منابع فسفر هستند.
۲. غذاهای غنی از ویتامین D
دلیل اصلی ضرورت ویتامین D برای سلامت دندانها، کمک این ویتامین به بدن برای جذب بهتر کلسیم است. بهترین منبع این ویتامین، زرده تخم مرغ و روغن ماهی است.
۳. غذاهای غنی از آنتی اکسیدان ها
آنتی اکسیدان ها با باکتری هایی که باعث التهاب و بیماری های پریودنتال می شوند، مبارزه می کنند. آن ها لثه ها را از شر آسیب سلولی و عفونت باکتریایی در امان نگه میدارند. انواع توتها، کشمش و لوبیا بهترین منابع آنتی اکسیدان هستند.
۴. آب برای تمیز کردن دهان و دندان
آب مواد غذایی ا موجود در بین دندانها را میشوید و سطح بزاق دهان را بالا نگه میدارد. بزاق در واقع بهترین وسیله دفاعی دهان در برابر فساد دندانی بوده؛ چرا که حاوی پروتئین و مواد معدنی است که به طور طبیعی با پلاک مبارزه می کنند. توجه داشته باشید که ترشح بزاق با میزان آبرسانی به بدن نسبت مستقیم دارد.
بهداشت دهان و دندان در بارداری
مواد قندی فضای دهان را اسیدی میکنند. اسیدی شدن فضای دهان و بزاق، اصلی ترین عامل پوسیدگی دندان ها محسوب می شود. بنابراین در دوره بارداری که دندان ها آسیب پذیرتر هستند، حتی الامکان از مصرف مواد قندی خودداری کرده؛ و در صورتی که میل شدید به شیرینی داشتید، حتما بلافاصله پس از مصرف مواد قندی مسواک بزنید تا فضای دهان اسیدی باقی نماند.
بهداشت دهان و دندان کودکان
استفاده از خمیر دندان از ۲ سالگی مجاز است. اما دقت کنید که تا ۶ سالگی اجازه نداریم از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کرده و باید خمیردندان مخصوص کودکان تهیه کنیم. فقط در صورت تشخیص دندانپزشک اطفال، مجازیم از خمیردندان های حاوی فلوراید برای کودک خود استفاده کنیم؛ و این درحالی است که دندان ها دارای پوسیدگی خیلی پیش رونده بوده یا جنس دندان ها خیلی ضعیف تشخیص داده شود.
بهداشت دهان و دندان سالمندان
بسیاری از افراد سالمند توانایی رسیدگی به بهداشت دهان خود را ندارند. یکی از مهمترین کارهایی که میتوانید در قبال سالمندان انجام دهید، رسیدگی به وضعیت دهان و دندان آنها است. اگر سالمند شما قادر به زدن مسواک نیست؛ بهتر است برای وی یک مسواک برقی تهیه کنید. استفاده از نخ دندان نیز نباید فراموش شود. همچنین اگر فرد سالمند از دندان مصنوعی استفاده می کند؛ باید بعد از هر وعده غذایی آن را از دهان خارج کرده، مسواک زده و دهان خود را نیز شستشو دهد.
علاوه بر این، اغلب سالمندان به دلیل مصرف برخی داروها دچار خشکی دهان می شوند. خشکی دهان نیز سبب گسترش باکتری ها و ابتلا به بیماری های مختلف در دهان می شود. بنابراین لازم است این مسئله را با پزشک وی در میان بگذارید.
کلینیک بارانا؛ مرکزی برای انجام تمام اقدامات دندانی
بسیاری از مردم تا وقتی که دردی احساس نکنند؛ از معاینه دندانپزشکی امتناع می کنند. اما یکی از نکات طلایی مراقبت از دهان و دندان این است که حداقل هر ۶ ماه یک بار، برای معاینه و پیشگیری از هر گونه مشکل، به دندانپزشک مراجعه کنیم.
تمام خدمات درمانی و زیبایی دندان در کلینیک بارانا زیر نظر متخصصان مجرب و کاربلد انجام میگردد. شما در این مجموعه می توانید معاینات و درمان تمام ناهنجاری های دهان و دندان را با بالاترین کیفیت انجام دهید. برای رزرو نوبت یا هرگونه مشاوره، کارشناسان بارانا آماده پاسخگویی به شما عزیزان هستند. شماره های تماس: ۰۹۱۵۷۶۰۹۰۰۹ یا ۰۵۱۳۷۶۰۹۰۰۹