بیماری دهان چیست؟
بیماری دهان، اصطلاحی است که برای توصیف مشکلات دهان و دندان که امروزه افراد با آن مواجه می شوند به کار می رود. بعضی از این بیماری ها در مراحل اولیه بدون علامت هستند. شایعترین آنها عبارتند از:
۱- پوسیدگی دندان
میتوان گفت این بیماری، شایع ترین بیماری دهان است که باعث تخریب کل دندان یا بخشی از آن می شود. حفره ها به دلیل بهداشت ضعیف و ایجاد پلاک روی آن ها، رژیم غذایی نامناسب و مصرف برخی داروها ایجاد می شوند. شما با انجام توصیه های خودمراقبتی، می توانید تا حد زیادی از این بیماری دهان پیشگیری کنید.
۲- تبخال
بیماری دهان دیگری که شیوع بسیار زیادی دارد تبخال است که به شکل تاول های ریز بر روی لب یا قسمت داخلی دهان، ظاهر می شود. این بیماری، توسط ویروس هرپس نوع یک ایجاد می شود. (هرپس سیمپلکس که با نام HSV نیز شناخته می شود، عفونتی ویروسی است که باعث ایجاد تاول و تبخال های ریز در اطراف دهان، چشم ها و ناحیه تناسلی می شود.) سرماخوردگی، استرس، تغییرات هورمونی و تب می تواند این ویروس را تحریک کند و باعث بروز تبخال شود. ویروس تبخال با بوسیدن فرد مبتلا و استفاده از ظروف مشترک منتقل می شود. اگر زیاد تبخال می زنید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا علت تحریک ویروس مشخص شود.
همچنین تبخال از ویروسهایی است که طی درمانهای دندانپزشکی در صورت آلودگی ابزار به آن، منتقل میشود. درباره بیماریهایی که ممکن است در دندانپزشکی منتقل شود، بیشتر بخوانید:
۳- آبسه:
نوعی بیماری دهان است که می تواند با درد یا ورم در ناحیه لثه همراه باشد یا بدون درد ایجاد شود. برای درمان آبسه، حتماً باید به دندانپزشک متخصص مراجعه کنید. مصرف خودسرانه دارو و درمان های خانگی، نباید جایگزین درمان تخصصی شود. بی توجهی به این موضوع می تواند عوارض جبران ناپذیری را برای شما به همراه بیاورد.
۴- آفت دهان
نوعی بیماری دهان است که به شکل زخم کوچک و دردناک با رنگ سفید یا خاکستری با حاشیه قرمز، در قسمت های داخلی دهان ظاهر می شود. ضعف سیستم ایمنی بدن، استرس، کمبود ویتامین و حساسیت های غذایی می تواند باعث ایجاد آفت دهان شود. استفاده از داروها و روش های خانگی می تواند در درمان این بیماری مفید باشد.
۵- سرطان دهان
سرطان ها، معمولاً بدون علامت در بدن ایجاد می شوند و گسترش می یابند. سرطان های دهان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. این نوع از بیماری دهان، توسط دندانپزشک متخصص با انجام معاینه و آزمایش قابل تشخیص است. در ادامه به بررسی اصلی ترین نشانه های سرطان دهان می پردازیم:
- مشکل در بلع
- مشاهده توده در دهان
- زخم های دهان یا لب که به راحتی بهبود نمییابند
- بروز لکه های قرمز یا سفید در دهان که برطرف نشوند.
- دندان درد یا گوش درد مداوم که دلیل نامشخصی داشته باشد
- ورم کردن و ایجاد برجستگی روی لب
- خونریزی دهانی بیدلیل
- احساس درد در حلق و حس اینکه چیزی در آن گیر کرده است
- خشکی و درد گلوی مستمر یا تغییر صدا
- ایجاد لکه روی لب
- پوسته پوسته شدن لب
- ایجاد نواحی فرسایش یافته در دهان
- احساس درد یا بی حسی در هر بخشی از صورت، دهان یا گردن
- اختلال در غذا خوردن و صحبت کردن
- تغییر در جای دندانها
- کاهش وزن شدید
افرادی که از دخانیات مانند سیگار و قلیان استفاده می کنند، بیشتر مستعد ابتلا به سرطان دهان هستند و می بایست بروز علائم مختلف را جدی بگیرند.
در صورت مشاهده این علائم، در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید تا غربالگری انجام شود. در صورت تشخیص سرطان دهان، درمان می تواند ترکیبی از شیمی درمانی، پرتو درمانی و جراحی باشد.
۶- برفک دهان
نوعی بیماری دهان عفونی است که باعث بروز برجستگی های سفید یا زرد رنگ روی زبان و داخل گونه ها می شود. در صورت عدم درمان برفک، مشکلات جدیتری ایجاد شده و عفونت به سایر بخش های بدن انتشار خواهدیافت.
در مراحل اولیه، ممکن است برفک دهان علائمی نداشته باشد؛ اما با رشد مداوم قارچ، ممکن است با موارد زیر مواجه شوید:
- خونریزی مختصر به هنگام خراشیدگی برفکها
- درد در محل برجستگیها
- مشکل در بلع
- ایجاد برجستگیهای سفید رنگ روی لثه، زبان، لوزه و داخل گونه
- ایجاد زخم و خشکی در گوشههای لب و دهان
- مزه بد در دهان
۷- از دست دادن دندانها
اغلب افراد در طول زندگی خود به دلایل مختلفی مانند جراحت یا ضربه، بیماری دهان درمان نشده، پوسیدگی دندان، مشکلات مربوط به لثه و افزایش سن، ممکن است یک یا چند دندان خود را از دست بدهند. برای آشنایی با بهترین روش جایگزینی دندان های از دست رفته می توانید به مقاله ایمپلنت دندان در مشهد هم سری بزنید.
۸- بوی بد دهان (هالیتوزیس)
بوی بد دهان، روابط اجتماعی فرد را تحت تاثیر قرار داده و اعتماد به نفس وی را کاهش می دهد. این بیماری دهان، در صورت تشخیص علت، به طور کامل رفع می شود.
استفاده از روش های خانگی و خوشبوکننده های موجود در بازار، رعایت بهداشت دهان و دندان، چکاپ های منظم دندانپزشکی و مشاوره با پزشک داخلی (برای اطمینان از سلامت اندام های داخلی بدن) جهت حل این مشکل مؤثر است.
۹- بیماری لثه
این نوع بیماری دهان نیز بسیار شایع است و اگر از لثه ها به درستی مراقبت نشود رخ می دهد. هنگامی که فردی با یک بیماری مزمن مانند بیماری قلبی، دیابت یا آرتریت زندگی می کند، احتمال بروز بیماری لثه در او افزایش می یابد.
بیماری پریودنتال معمولاً بدون علائم خاصی رخ می دهد و هنگامی که فرد برای معاینه به دندانپزشک مراجعه می کند و می شنود که بیماری لثه دارد متعجب می شود. این نوع بیماری دهان دو مرحله ای است.
۱- التهاب لثه: مرحله اولیه بیماری دهان است و فقط لثه ها را درگیر می کند و اگر به موقع درمان شود، التهاب قابل بازگشت نخواهد بود. نرمی لثه، تورم، درد و خونریزی هنگام مسواک زدن، علائم این مرحله هستند.
۲- پریودنتیت: زمانی که التهاب لثه در مراحل اولیه درمان نشود، بیماری دهان گسترش می یابد. در این حالت، مصرف آنتی بیوتیک، جراحی، کشیدن دندان و درمان ریشه می بایست انجام شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید به مقاله جراحی لثه در مشهد مراجعه کرده و پاسخ سؤالات خود را از آن دریافت کنید.
اغلب بیماری دهان قابل پیشگیری بوده و در مراحل اولیه قابل درمان هستند.
آیا من مبتلا به بیماری دهان و دندان هستم؟
بروز بیماری دهان و دندان در طول زندگی افراد طبیعی است و تمام انسان ها، حداقل یکی از انواع این بیماری ها را تجربه می کنند.
چنانچه علائم گفته شده را در خود مشاهده کردهاید و می خواهید از سلامت دهان و دندان خود مطمئن شوید، توصیه میشود به دندانپزشک مراجعه کرده و در صورت نیاز برای درمان بیماری دهان و دندان اقدام کنید.
کلینیک دندانپزشکی بارانا؛ با تجهیزات پیشرفته و بهترین دندانپزشکان در مشهد، آماده ارائه خدمت به شما عزیزان است. برای تعیین وقت معاینه و دریافت مشاوره رایگان، می توانید با شماره های درج شده در تصویر تماس حاصل نمایید.
شایع ترین بیماری دهان و دندان در کودکان
کودکان به دلیل سن پایین قادر به رعایت بهداشت دهان و دندان های خود نیستند و بیشتر از بزرگسالان ممکن است درگیر انواع مختلف بیماری دهان شوند. لازم است والدین در سال های اولیه زندگی کودک خود، توجه ویژه ای به سلامت دهان و دندان های او داشته باشند و علاوه بر رعایت توصیه های بهداشتی، مراجعه منظم به دندانپزشک (هر شش ماه یکبار) را در برنامه چکاپ های پزشکی کودک خود قرار دهند.
شایع ترین بیماری های دهان و دندان در کودکان عبارتند از:
۱- پوسیدگی دندان کودک
کودکان اغلب تمایل زیادی به مصرف شیرینی جات و تنقلات دارند که این موضوع باعث تشدید بروز بیماری دهان در آن ها می شود. از سوی دیگر، کودکان به تنهایی نمی توانند بهداشت دهان و دندان خود را مدیریت کنند و والدین باید در سال های او=لیه زندگی کودک خود به این موضوع توجه ویژه ای داشته باشند. پوسیدگی یا حفره دندان کودک، بیماری دهان شایعی است که علاوه بر کودکان، در بزرگسالان نیز مشاهده می شود.
۲- نامرتبی دندان کودک
نوعی بیماری دهان و دندان رایج در میان کودکان است که با ارتودنسی در مشهد رفع می شود. اندازه فک و نحوه قرارگیری دندان ها در دهان، ژنتیکی است و نقش مؤثری در بروز نامرتبی دندان ها دارد. این نکته را به خاطر داشته باشید که برای حل این مشکل، به دندانپزشک متخصص کودکان مراجعه کنید و از وی مشورت بخواهید.
۳- بوی بد دهان
اغلب والدین از بوی بد دهان کودک خود نگران هستند. این نوع بیماری دهان در میان کودکان بسیار رایج است و معمولاً به دلیل رژیم غذایی نامناسب، خشکی دهان در هنگام صبح و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان ایجاد می شود که قابل حل است.
۴- شکستگی یا ترک خوردن دندان
وارد آمدن فشار به دهان کودک، ممکن است باعث شکستن بخشی از دندان شود. در صورت بروز چنین وضعیتی، دندان را داخل شیر گذاشته و از دستکاری ریشه آن خودداری کنید. اگر دندان لق شد یا ترک خورد نیز هر چه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید و مواظب باشید فشار زیادی روی آن وارد نشود.
۵- تغییر رنگ دندان ها
سبک زندگی، عوامل مادرزادی و توجه نکردن به بهداشت دهان و دندان؛ جزو مهمترین دلایل تغییر رنگ دندان ها در کودکان و ایجاد این نوع شایع از بیماری دهان در کودکان است. والدین می توانند با ایجاد تغییر در موارد ذکر شده و مراجعه منظم به دندانپزشک، از این بیماری شایع پیشگیری کنند.
دلایل بروز بیماری دهان و دندان
عوامل مختلفی باعث ایجاد بیماری دهان و دندان ها می شوند که می توانند بر وضعیت سلامت عمومی بدن تأثیر بگذارند. اصلی ترین علت بیماری دهان و دندان عبارتند از:
- بهداشت نامناسب دهان و دندان هاتوجه نداشتن به رژیم غذایی
- استعمال دخانیات
- عوامل ژنتیکی
- استرس و اضطراب
- بیماری های داخلی بدن
- استفاده از برخی داروها
- تغییرات هورمونی
پیشگیری از بیماری های شایع دهان و دندان
بروز بیماری دهان و دندان بسیار شایع است و کودک و بزرگسال نمی شناسد و می تواند در همه افراد ایجاد شود. بهترین راه برای درمان این بیماری ها، پیشگیری و شناسایی به موقع است.
راه های پیشگیری از انواع بیماری دهان عبارتند از:
- رعایت بهداشت دهان و دندان (استفاده از نخ دندان، مسواک و دهانشویه)
- کاهش مصرف شیرینی جات و توجه به رژیم غذایی با هدف پیشگیری از پوسیدگی دندان و انواع بیماری دهان
- مصرف میوه و سبزیجات برای افزایش مقاومت بدن در مقابل انواع بیماری ها
- عدم استفاده از قلیان، سیگار و الکل برای کاهش خطر ابتلا به سرطان دهان و لثه و انواع مختلف بیماری دهان
- بررسی چکاپ دندان ها از کودکی با مراجعه به دندانپزشکی کودکان در مشهد
- رفع عادت های بد مانند دندان قروچه و استفاده از وسایل محافظ مانند نایت گارد و فضانگهدار برای کودکان
کلام آخر
“بیماری دهان به خودی خود از بین نمی رود، بلکه ممکن است حادتر هم بشود و مشکلات بسیاری را برای شما ایجاد کند. شما با مراجعه منظم به دندانپزشک، رعایت بهداشت دهان و دندان و رژیم غذایی مناسب می توانید از بروز بیماری ها پیشگیری کرده و در مراحل اولیه آن ها را درمان کنید تا از مشکلات حادتر جلوگیری شود.”
سوالات متداول
خیر، ویروس تبخال هنگامی که وارد بدن می شود تا پایان عمر با شما همراه است و بر اثر محرک های مختلف باعث ایجاد تاول در اطراف لب و محیط داخلی دهان شما می شود. بهتر است با شناسایی محرک ها و دوری از استرس و رعایت رژیم غذایی مناسب از بروز این بیماری پیشگیری کنید.
دلیل این موضوع می تواند باقی ماندن شیر در دهان نوزاد در شب باشد. برای رفع این مشکل می توانید لثه های کودک خود را بعد از هر وعده شیر خوردن با گاز استریل، به آرامی تمیز کنید.
بیماری های دهان به دلایل مختلفی ممکن است رخ دهد. بهترین راه، پیشگیری از بروز این بیماری هاست. اگر به هر کدام از بیماری های دهان و دندان مبتلا شدید، سریعاً به دنبال درمان آن باشید تا از بروز مشکلات حادتر جلوگیری کنید.
تبخال؛ یکی از شایع ترین بیماری های عفونی دهان و پوسیدگی دندان یکی از بیماری های شایع دندانهاست.