نحوه انتقال بیماری در دندانپزشکی
عفونت به چند شیوه مختلف در دندانپزشکی انتقال پیدا میکند که در ادامه آنها را بررسی میکنیم:
- تماس غیرمستقیم با ابزارها و تجهیزات آلوده
- تماس مستقیم با خون، بزاق و ترشحات فرد ناقل
- قرار گرفتن در معرض ذرات آلوده و معلق در هوا
۴ نوع از بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی
عامل به وجود آمدن بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی به چند دسته مختلف تقسیم میشود:
- ویروس
- باکتری
- انگل
خوشبختانه راهکارهای ساده اما موثری وجود دارد که به کمک آنها احتمال انتقال بیماری از دندانپزشکی را به صفر برسانیم؛ اما پیش از آن بهتر است با خود این بیماریها آشنا شویم. در ادامه با ۴ نمونه از رایجترین بیماریهایی که امکان دارد در دندانپزشکی به شما منتقل شود را بررسی میکنیم:
۱. احتمال انتقال ایدز در دندانپزشکی
بسیاری از مراجعین با جستجوی عباراتی نظیر دندانپزشکی و ایدز نی نی سایت، به دنبال تجربیات واقعی و میزان خطر انتقال این بیماری هستند. حقیقت این است که هرچند ایدز یک بیماری جدی است، اما با رعایت پروتکلهای بهداشتی، احتمال انتقال آن در مراکز معتبر نزدیک به صفر است.
اما لازم است بدانید ایدز نوعی بیماری عفونی است که توسط HIV (ویروس نقص ایمنی انسانی) ایجاد میشود. اولین نشانههای ابتلا به این بیماری کاملاً شبیه ابتلا به آنفولانزا است. در مرحله دوم ویروس برای چندین سال بدون هیچ علامت خاصی فعال است. در مرحله نهایی باعث بروز نشانههایی از جمله کاهش وزن شدید، ابتلا به برخی سرطانها یا عفونتهایی مانند سل، تب و تعریق مداوم (به ویژه در شب) میشود. این بیماری درمان قطعی ندارد اما مصرف داروهای ضدویروسی میتواند با تاثیرات مثبتی همراه باشد که عبارت هستند از:
- کنترل تکثیر ویروس
- تقویت سیستم ایمنی
- کاهش احتمال انتقال ویروس به دیگران
- افزایش حداکثری طول عمر فرد مبتلا (نزدیک به طول عمر فرد سالم)
۲. احتمال انتقال هپاتیت از طریق دندانپزشکی
کبد یکی از مهمترین ارگانهای داخلی بدن است که وظایف حیاتی از جمله پاکسازی سموم، تولید صفرا، ذخیره انرژی و مواردی از این قبیل را برعهده دارد. عوامل مختلفی از جمله عفونت ویروسی، زیادهروی در مصرف الکل، مصرف برخی داروها یا مواد شیمیایی و ابتلا به بیماریهای خودایمنی میتوانند شما را به بیماری هپاتیت مبتلا کنند. هپاتیت در دندانپزشکی میتواند از راه سرنگ و تماس با خون، از فرد آلوده به فرد سالم منتقل شود. شایعترین علائم این بیماری عبارت است از:
- خستگی و ضعف
- تهوع و استفراغ
- تب و کاهش اشتها
- تیره شدن رنگ ادرار
- روشن شدن رنگ مدفوع
- یرقان (زرد شدن پوست و چشمها)
- درد یا سنگینی در ناحیه راست شکم (محل کبد)
CDC (مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها) دستورالعملهای دقیقی درباره «احتیاطهای استاندارد» ارائه میدهد و تأکید میکند با هر بیمار بهگونهای برخورد شود که انگار ناقل بیماری است تا زنجیره انتقال قطع شود
۳. سل
دومین بیماری قابل انتقال در دندانپزشکی سل است. منشا این بیماری نوعی باکتری به نام « مایکوباکتریوم توبرکلوزیس» است که بیشتر ناحیه ریه را درگیر میکند؛ اما میتواند به قسمتهای دیگر بدن از جمله کلیه، مغز، استخوان یا غدد لنفاوی نیز منتقل شود. سل دو سویه نهفته و فعال دارد؛ همچنین از طریق باکتریهای موجود در قطرات عطسه و سرفه، به افراد دیگر سرایت پیدا میکند. در ادامه مطلب با علائم سل فعال آشنا میشویم:
- تب و تعریق شبانه
- خستگی و ضعف شدید
- سرفه مداوم بیش از ۳ هفته
- سرفه همراه با خون یا خلط خونی
- بیاشتهایی و کاهش وزن بدون دلیل
- احساس درد در قفسه سینه یا هنگام تنفس
۴. هرپس
سومین مورد در فهرست بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی به هرپس اختصاص دارد که عامل آن ویروسی به نام «هرپس سیمپلکس» است. این ویروس دو نوع مختلف دارد. نوع اول بیشتر عامل ایجاد تبخال روی لب و صورت است و از طریق تماس مستقیم مانند بوسیدن یا استفاده از قاشق و لیوان مشترک سرایت میکن. دومین نوع ویروس هرپس باعث ابتلا به تبخال تناسلی میشود و راه انتقال آن، تماس جنسی است. لازم است بدانید که در صورتی که این ویروس وارد بدن شود، برای همیشه (به صورت غیرفعال) آنجا میماند و با مواردی مانند استرس، ضعف سیستم ایمنی، خستگی یا آفتاب مجدداً فعال خواهد شد. در ادامه با علائم هر دو نوع ویروس هرپس بیشتر آشنا میشویم:
| هرپس نوع ۱ | هرپس نوع ۲ |
|---|---|
| ایجاد تاولهای کوچک و دردناک روی لب و اطراف دهان | ایجاد تاولهای دردناک روی اندام تناسلی، باسن یا اطراف مقعد |
| خارش یا سوزش قبل از ظهور تبخال | احساس درد یا خارش هنگام دفع ادرار |
| ترکیدن تاول و ایجاد زخمهای سطحی که پس از ۷ تا ۱۰ روز بهبود پیدا میکنند. | تب، تورم غدد لنفاوی و بدن درد در اولین حمله |
آیا وسایل دندانپزشکی استریل است ؟
بله؛ تجهیزات دندانپزشکی بر اساس کارکرد و میزان ریسک انتقال عفونت به سه دسته زیر تقسیم میشوند:
- تجهیزات بحرانی: ابزارهایی مانند سوزن جراحی که در بافت نرم استخوان نفوذ میکنند، باید توسط استریلیزاسیون حرارتی ضدعفونی شوند.
- تجهیزات نیمهبحرانی: وسایلی مانند آینه دندانپزشکی که با مخاط و بزاق بیمار مستقیماً در تماس هستند نیز باید توسط استریلیزاسیون حرارتی ضدعفونی شوند. در صورتی که این وسایل از جنس پلاستیک باشند، باید آنها را توسط مواد ضدعفونی قوی و بدون حرارت تمیز کنید.
- تجهیزات غیربحرانی: ادواتی مانند کابینتها یا سر تیوپ دستگاه رادیوگرافی تنها با پوست بیمار تماس دارند؛ پس برای تمیز کردن آنها میتوانیم از ضدعفونیکنندههایی با قدرت متوسط استفاده کنیم.
چگونه از انتقال بیماری در دندانپزشکی جلوگیری کنیم؟
همه باید در سال برای حداقل دو مرتبه جهت چکاپ و معاینه وضعیت دهان و دندانها به دندانپزشکی مراجعه کنیم. در نتیجه بهتر است با رعایت برخی نکات ساده اما حیاتی از ابتلا به بیماریهای قابل انتقال در دندانپزشکی پیشگیری کنیم. این نکات به شرح زیر هستند:
۱) چک کردن پروانه دندانپزشکی
هنگام مراجعه به مطب یا کلینیک دندانپزشکی، پیش از هر چیز پروانه طبابت دندانپزشک را بررسی کنید. دندانپزشک موظف است پروانه طبابت خود را در معرض دید مراجعین قرار دهد. معمولاً میتوانید این مدارک را روی میز یا دیوار دندانپزشکی پیدا کنید.
علاوه بر این در نظر داشته باشید که دندانپزشکان تجربی فاقد پروانه دندانپزشکی هستند و نمیتوان به نحوه رعایت بهداشت و پروسه درمان آنها اعتماد کرد. در صورتی که نیاز به انجام اقدامات دندانپزشکی در شاخه زیبایی یا درمانی را دارید، میتوانید به کلینیک تخصصی و معتبر بارانا مراجعه کنید.
۲) بررسی برای وجود دستگاه اتوکلاو
اتوکلاو دستگاهی است که به کمک فشار و گرما، تجهیزات دندانپزشکی را استریل میکند. برای تشخیص معتبر بودن کلینیک یا مطب دندانپزشکی، سعی کنید در بدو ورود حتماً به دنبال دستگاه اتوکلاو بگردید و از حضور آن مطمئن شوید. این گونه با خیال راحتتری میتوانید به استریل بودن وسایل و تجهیزات اعتماد کنید.
برای نابودی کامل میکروبها، دستگاه اتوکلاو باید به دمای ۱۳۴ درجه سانتیگراد و فشار ۲.۱ بار برسد. جالب است بدانید که دمای ۱۰۰ درجه (آب جوش) به هیچ وجه برای استریل کردن ابزارهای دندانپزشکی کافی نیست و بسیاری از ویروسها در آن زنده میمانند.
۳) الزام در رعایت نکات بهداشتی
تمام یونیتهای دندانپزشکی باید بهطور کامل با روکشهای یک بار مصرف پوشیده شده باشند و برای هر مراجع، تعویض شوند. علاوه بر این دندانپزشک نیز باید از ماسک و دستکش استفاده کند تا احتمال سرایت بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی به حداقل مقدار ممکن برسد. در صورتی که برای انجام خدماتی نظیر جراحی دندان عقل، لثه و غیره به دندانپزشکی مراجعه میکنید، حتماً قبل از شروع کار از کارکنان درخواست کنید تا لوازم جراحی را در کنار شما از پک خارج کنند.
دستکش دندانپزشک فقط برای محافظت از خودِ پزشک نیست. اگر با دستکش به پرونده بیمار، گوشی تلفن یا کشوهای مطب دست بزند، زنجیره استریل شکسته شده و راه برای انتقال غیرمستقیم بیماریها هموار میشود.
۴) مراکز ارزان، منبع بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی!
اگر هزینهها در یک مرکز دندانپزشکی بهطور قابل توجهی پایینتر از میزان عادی بود، لازم است که شک کنید و در صورت امکان به مرکز دیگری مراجعه کنید. همچنین بهتر است پیش از شروع کار، از استریل بودن لوازم مطمئن شوید.
معرفی کلینیک دندانپزشکی بهداشتی و معتبر
کلینیک دندانپزشکی بارانا یکی از مجهزترین و معتبرترین مراکز دندانپزشکی مشهد محسوب میشود. در این مرکز به دلیل رعایت کامل و اصولی پروتکلهای بهداشتی، احتمال ابتلا به بیماری های قابل انتقال در دندانپزشکی به صفر میرسد. جهت رزرو غیرحضوری نوبت برای انجام انواع خدمات زیبایی و درمانی مرتبط با حوزه دندانپزشکی، به صفحه رزرو نوبت مراجعه کنید.
سوالات متداول درباره بیماری های مسری در دندانپزشکی
عوامل مختلفی مثل شرایط محیط در مدت زمان زنده ماندن ویروس HIV موثر هستند اما به طور کلی این عمر این ویروس در خارج از بدن کوتاه است.
احتمال انتقال هپاتیت از ایدز بیشتر است؛ چرا که درصد افراد مبتلا به این بیماری بالاتر بوده و ویروس هپاتیت در مقایسه با HIV مقاومتر است و دیرتر نیز از بین میرود.
بله؛ واکسن BCG برای کودکان و بهطور کلی افراد زیر ۳۵ سال تزریق میشود.
بله؛ بدون شک سیستم ایمنی قوی نقش موثری در پیشگیری از ابتلا به این بیماریها ایفا میکند. ورزش، خواب کافی، کاهش استرس و برنامه غذایی سالم تاثیر زیادی در تقویت سیستم ایمنی بدن دارند.
علائم ویروس ایدز ۲ تا ۴ هفته بعد از قرار گرفتن در معرض ویروس بروز پیدا میکند.
بله؛ افراد مبتلا به ایدز نیز میتوانند از خدمات دندانپزشکی استفاده کنند؛ اما حتماً باید قبل از درمان این مسئله را با پزشک خود در میان بگذارند تا وسایل با دقت بیشتری استریل شود یا از وسایل یکبار مصرف استفاده شود.
طبق آمارهای علمی و برخلاف نگرانیهای مطرح شده در جستجوهای نحوه انتقال بیماری در دندانپزشکی نی نی سایت ، احتمال انتقال هپاتیت B (در صورت عدم واکسیناسیون) به دلیل ماندگاری بیشتر ویروس روی سطوح، بسیار بالاتر از ایدز است؛ لذا استریل کردن هندپیسها حیاتی است.