زخم دهان ( زخم سقف دهان )
زخم دهان، یکی از بیماری های شایع دهان و دندان است که در ابتدا کوچک است و در صورت عدم رسیدگی گسترش یافته و عفونی میشود. تاول و زخم دهان بیشتر در زمان استرس، ضعف سیستم ایمنی و دوران قاعدگی ایجاد شده و معمولاً نیاز به درمان ندارد. با این حال اگر بهطور مرتب دچار این عارضه میشوید یا التیام آن بیش از یک هفته طول میکشد، درد شدیدی احساس میکنید یا تعداد زخمها زیاد است، مراجعه به دندانپزشک برای تشخیص و درمان مناسب توضیه میشود.
احتمال بروز زخم دهان در زنان، بیشتر از مردان است.
انواع زخم دهانی
انواع زخم دهان به دستههای مختلفی تقسیم میشود که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
۱. آفت دهان
آفت سقف دهان، ضایعه دردناکی است که روی کام یا لثه و بافت نرم دهان ایجاد شده و باعث درد و ناراحتی هنگام غذا خوردن و صحبت کردن میشود. این عارضه مسری نبوده و بعد از مدتی رفع میشود.
۲. برفک دهان
به برآمدگیهای سفید و دردناک روی زبان، لثه، گونههای داخلی و لوزهها، برفک دهان گفته میشود. این عارضه بیشتر در کودکان و سالمندان ایجاد شده و گاهی حس چشایی را مختل میکند. سیستم ایمنی ضعیف، دیابت و مصرف آنتیبیوتیک عوامل موثر در افزایش رشد این نوع زخم هستند.
۳. تبخال دهان
تبخال دهان توسط ویروس هرپس سیمپلکس ایجاد میشود. این ویروس باعث ایجاد زخم در لثه، زبان، گونه ها و لبها شده و قابل انتقال است. در هنگام بروز تبخال احتمال تب و درد عضلانی نیز وجود دارد.
۴. زخم دهان بهصورت زبان جغرافیایی
زمانی که زبان، بخشی از برآمدگیهای خود را از دست بدهد، به شکل نقشه جغرافیایی درمیآید. ابعاد و شکل این لکهها نیز طی ساعتهای مختلف قابل تغییر است.
درمان خانگی زخم سقف دهان
- کمپرس یخ روی محل زخم
- مالیدن عسل روی زخم
- شست و شوی دهان با آب نمک
- قراردادن چای کیسه ای مرطوب روی محل زخم
- غرغره چای بابونه، گیاه اکیناسه و دمنوش ریشه شیرین بیان
- قراردادن خمیر جوش شیرین (ترکیب جوش شیرین با آب) روی محل زخم
آنتی بیوتیک برای عفونت سقف دهان (درمان زخم دهان با دارو)
در صورتی که درمان خانگی زخم دهان برای برطرف کردن آن افاقه نکرد، نباز است به پزشک مراجعه کنید. اگر التهاب و غونت شدید شد، وضعیت بیمار به سمت درگیری سیستمیک پیش رفت و علائم تب یا ضعف مشاهده شد، دندانپزشکان آنتی بیوتیک برای عفونت سقف دهان را تجویز میکنند. آموکسی سیلین یک آنتی بیوتیک پنی سیلینی است که معمولا برای درمان این عفونت ها تجویز می شود؛ البته که تجویز برای هر فرد بر اساس نوع عفونت و نتیجه آزمایشهای میکروبیولوژی انجام میشود.
مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک برای درمان عفونت دهان به هیچ عنوان توصیه نمی شود و می تواند مقاومت دارویی در بدن شما ایجاد کند که به سادگی قابل درمان نباشد.
سایر داروهای مناسب برای درمان زخم شدن سقف دهان عبارتند از:
- دهانشویههای آنتیباکتریال
- داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی مانند آسپرین یا ایبوپروفن
- پماد اورال مدیک
- شیر منیزیم
- اسپری لیدوکائین
علت زخم دهان
علت این عارضه را نمیتوان بهطور دقیق تشخیص داد؛ اما موارد زیر میتوانند در تحریک بافت نرم دهان و در نتیجه بروز زخم در سقف دهان و گلو مؤثر باشند.
- دندان مصنوعی یا بریسهای دندان
- کاهش ترشح بزاق دهان به دلیل برخی بیماریها
- خوردن غذای داغ یا دارای مواد حساسیتزا
- ترمیم غیراصولی دندان بعد از عصب کشی
- استرس و اضطراب و تضعیف سیستم ایمنی بدن
- تغییرات هورمونی بدن
- عفونتهای ویروسی مانند تبخال، آبله مرغان و غیره
- عفونت سینوسها
- سرطان دهان
- آلرژی
- کمبود ویتامین ۱۲ Bیا آهن
- سیستم ایمنی ضعیف به دلیل ابتلا به بیماریهایی از جمله HIV یا لوپوس
- مصرف برخی داروهای شیمیایی
- عوامل وراثتی و ژنتیک
- دندان قروچه
علائم عفونت سقف دهان
مشاهده بریدگی، جراحت یا زخم شدن کام دهان، اولین نشانه زخم در دهان است. برخی از علائم زخم دهان که به آن آفت سقف دهان نیز گفته میشود عبارت هستند از:
- ایجاد لکههای قرمز در سقف دهان
- مشکل در بلع، جویدن و در موارد حاد تنگی نفس
- درد و التهاب سقف دهان
- خارش و سوزش محل زخم
- بوی بد دهان
- خونریزی و تورم لثه بالایی
- احساس گلودرد، تب و سایر علائم مشابه سرماخوردگی
زخم سقف دهان کودک
احتمال بروز زخم دهان بچه به دلیل ضعف سیستم ایمنی بدن، تغذیه نادرست و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، بیشتر از بزرگسالان است. چنانچه زخم دهان کودک با علائمی از جمله تب غیرقابل توضیح، خون در مدفوع و زخم در اطراف مقعد همراه شد در اولین فرصت به متخصص اطفال یا دندانپزشک کودکان مراجعه کنید.
بخش کودکان کلینیک بارانا با حضور بهترین دندانپزشک اطفال مشهد ، آماده ارائه مشاوره و خدمات درمانی به فرزند دلبند شما است.
علت زخم سقف دهان بعد از ارتودنسی
نصب بریس روی دندان میتواند باعث ایجاد اصطکاک با لثهها و زخم دهان بعد از ارتودنسی شود. به مرور زمان، این تماس باعث ایجاد زخمهای کوچک و دردناک شده که به عنوان زخم دهان ارتودنسی شناخته میشوند. چنانچه آفتها به طور مکرر عود کنند یا اندازه آنها بزرگ و غیرعادی باشد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
اگر قصد انجام ارتودنسی دندان در مشهد را دارید بهتر است در انتخاب دندانپزشک دقت کنید تا از بروز این مشکل جلوگیری شود.
نتیجه گیری
همه افراد تجربه زخم دهان یا زخم سقف دهان را دارند که اغلب اوقات نیاز به درمان ندارد. با این حال اگر از بروز آن پیشگیری نشده یا به درستی درمان نشود می تواند منجر به عفونت و مشکلات جدی شود. شما می توانید برای پیشگیری و درمان این بیماری به دندانپزشکان متخصص کلینیک بارانا معاینه کرده و در صورت نیاز تحت درمان قرار بگیرید.
سوالات متداول پیرامون زخم دهان
بله، با توجه به مطالب ارائه شده در ابتدای مقاله می توانید با پرهیز غذاهای آلرژی زا و رعایت بهداشت دهان و دندان ها و تقویت سیستم ایمنی بدن از بروز این عارضه تا حد زیادی پیشگیری کنید.
بروز عفونت در هر بخشی از بدن خطر ابتلا به بیماری های مزمن را افزایش می دهد. عدم درمان عفونت سقف دهان نیز مشکلات بسیار جدی را برای فرد ایجاد خواهدکرد.
بله؛ به طور معمول برای تشخیص زخم سقف دهان نیاز به مراجعه به دندانپزشک ندارید و می توانید خودتان زخم را تشخیص دهید یا از فرد دیگری بخواهید تا با مشاهده کام شما وجود زخم را تایید کند.
خیر؛ این بیماری به طور معمول مسری نیست، اما اگر والدین و کودکان از قاشق مشترک برای خوردن غذا استفاده کنند احتمال انتقال عفونت و باکتری زیاد است و می تواند باعث بروز مشکلات جدی برای کودک شود.
برخی اقدامات دندانپزشکی باعث حساسیت و در نتیجه ایجاد زخم در دهان و سقف آن می شوند که کاملا طبیعی است و معمولا طی چند روز بعد از جلسه درمانی بهبود می یابد.
این موضوع می تواند ناشی از برخی حساسیت های غذایی یا بیماری های داخلی باشد. در این صورت بهتر است به دنبال یافتن علل ایجاد آن باشید.
به دلیل کاهش سطح ایمنی بدن در هنگام سرماخوردگی، احتمال ابتلا به زخم دهان وجود دارد. ویروس تبخال در هنگام سرما خوردگی علت زخم شدن دهان است.
بله. رژیم غذایی فاقد ویتامین B۱۲، روی، فولات و آهن می تواند احتمال ایجاد زخم دهان را تشدید کند.
علت ایجاد آفت دهان در طول شیمی درمانی به دلیل وجود برخی داروها است که پس از چند روز در دهان ایجاد می شود.