علائم دیابت در دهان کدامند؟
دیابت میتواند بر هر قسمت از بدن تأثیر بگذارد. ممکن است تشنگی بیش از حد، تکرر ادرار، ضعف و خستگی مفرط از نشانههای دیابت باشند که برای اطمینان باید آزمایش خون انجام شود. علاوه بر علائم عمومی، تغییرات ظاهری در حفره دهان نیز بسیار شایع است. بررسی مداوم رنگ زبان افراد دیابتی میتواند نشانههای اولیه عفونتهای قارچی یا خشکی شدید دهان را آشکار کند؛ بنابراین هرگونه تغییر رنگ غیرعادی را جدی بگیرید.
در ادامه به تعدادی از علائم قند خون در دهان اشاره میشود تا در صورت مشاهده هر یک از این علائم برای درمان خود اقدام کنید.
در دهان افراد دیابتی است، بزاق کمتری ترشح میشود؛ البته خشکی دهان میتواند در اثر مصرف برخی از داروهای دیابت هم ایجاد شود. بهطورکلی خشکی دهان و دیابت با یکدیگر ارتباط مستقیم دارند. از آنجایی که بزاق دهان از دندانها محافظت میکند، در صورت کاهش یافتن آن، افراد دیابتی در معرض خطر افزایش پوسیدگی هستند؛ به همین جهت است که دیابت و پوسیدگی دندان همیشه با هم مطرح میشوند.
در سایت انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) میخوانیم که:
معمولا دندانپزشکان اولین متخصصانی هستند که از طریق نشانههایی نظیر خشکی دهان، عفونتهای قارچی مکرر و تاخیر در بهبود زخمهای پس از جراحی، به وجود دیابت کنترلنشده در بیمار پی میبرند.
از دیگر علائم دیابت، بیماریهای مرتبط با لثه است. ممکن است لثههای فرد دیابتی ملتهب شده و حتی خونریزی کنند؛ در این صورت با طعم غذا هم مشکل خواهند داشت. درمان زخمهای دیابتی به کندی انجام میشود و همین امر سبب میشود احتمال عفونت دندان در افراد دیابتی افزایش پیدا کند. عفونت دندان و دیابت یک چرخه معیوب ایجاد میکنند؛ عفونت باعث بالا رفتن قند خون میشود و قند خون بالا، سرعت ترمیم را کاهش میدهد. از همین رو، درمان عفونت دندان دیابتی باید با حساسیت بالاتری انجام شود تا از گسترش آن به بافتهای عمیقتر و بروز آبسههای شدید جلوگیری شود.
کشیدن دندان در افراد دیابتی
انجام هرگونه عمل جراحی یا کشیدن دندان برای افراد مبتلا به دیابت باید با مشورت پزشک انجام شود. بررسی نکات زیر برای کشیدن دندان در افراد دیابتی ضروری است.
۱. جلوگیری از بالا رفتن قند خون در حین درمان: استرس و اضطراب باعث ترشح آدرنالین و افزایش قند خون می شود.
۲. انتخاب زمان و آمپول بی حسی مناسب : آمپول بی حسی به دلیل وجود آدرنالین سبب بالا رفتن فشار خون می شود بنابراین بهترین زمان کشیدن دندان هنگامی است که منحنی قند خون سیل نزولی دارد.
۳. پیشگیری از عوارض بعد از عمل: استفاده از بیحسی موضعی ۱ تا ۳ ساعت بعد از مصرف صبحانه و تزریق انسولین، خطر بروز عوارض را کاهش می دهد. علاوه بر این باید از کشیدن همزمان چند دندان، به دلیل احتمال شوک دیابتی پرهیز شود.
اطلاعیه متخصصین: پیش از درمان تهاجمی مانند کشیدن دندان یا کاشت ایمپلنت، سنجش شاخص HbA1c الزامی است؛ اگر این عدد بالاتر از ۸ باشد، به دلیل ریسک شدید عفونت و شکست درمان، ابتدا باید با هماهنگی پزشک غدد، به پایداری قند خون رسید.
ارتباط بین برفک دهان و دیابت چیست؟
اگر دیابت دارید، به بررسی منظم دهان و دندان اهمیت زیادی بدهید. برخی اوقات هنگام مسواک زدن و نخ کشیدن متوجه میشوید که لثهها متورم هستند و خونریزی میکنند. برخی دیگر متوجه خشکی، درد، لکههای سفید یا طعم بد در دهان میشوند. همه این موارد دلایلی برای مراجعه به دندانپزشک محسوب میشوند. کنترل قند خون به بدن شما کمک میکند تا با هرگونه عفونت باکتریایی یا قارچی در دهان مبارزه و به رفع خشکی دهان ناشی از دیابت کمک کنید.
مشکلات دیگری که در حوزه دندانپزشکی برای افراد دیابتی بسیار رایج است، خشکی دهان و عفونت قارچی به نام برفک است؛ که باعث ایجاد لکههای سفید دردناک در دهان و تغییر رنگ زبان افراد دیابتی میشود. درواقع خشکی دهان زمانی اتفاق میافتد که بزاق کافی نداشته باشید. این مایع ارزشمند نقش مهمی در سلامت دندانها ایفا میکند و در صورت کمبود آن، زخم، عفونت و پوسیدگی دندان بیشتر میشود. سیگار هم این مشکلات را بدتر میکند. علاوهبر این دیابت باعث افزایش سطح قند در بزاق شده که همگی آنها برفک دهان را به دنبال دارند؛ به همین جهت است که سوزش زبان و دیابت با یکدیگر مطرح میشود.
برای درمان برفک دهان، دارو برای از بین بردن قارچی که باعث برفک میشود، تجویز خواهدشد. برای خشکی دهان نیز دارویی برای مرطوب نگه داشتن دهان تجویز میشود.
چرا افراد مبتلا به دیابت بیشتر در معرض بیماری لثه هستند؟
در حال حاضر بیشتر از تعداد افراد روی کره زمین باکتریهای ریز در دهان افراد زندگی میکنند. اگر این موجودات ذرهبینی خانه خود را مابین دندانها و لثههای شما بنا کنند، بدون شک به بیماری پریودنتال یا بیماریهای مرتبط با لثه مبتلا خواهید شد. این بیماری مزمن و التهابی میتواند لثهها، تمام بافتهای نگهدارنده دندانها و حتی استخوانهای فک شما را تحت تاثیر قرار دهد و آنها را از بین ببرد.
بیماریهای لثه شایعترین بیماری دندانی محسوب میشود که مبتلایان به دیابت را درگیر میکند. تقریبا ۲۲ درصد از افراد مبتلا به دیابت را بیماریهای لثه تحت تأثیر قرار میدهد، به خصوص با افزایش سن و عدم کنترل قند خون، خطر ابتلا به مشکلات لثه افزایش پیدا خواهد کرد . همانند سایر عفونتها، بیماریهای مرتبط با لثه ممکن است باعث افزایش قند خون شود که این امر کنترل دیابت را سختتر میکند؛ چراکه در این شرایط افراد بیشتر مستعد عفونت و کمتر قادر به مبارزه با باکتریها هستند.
برای اطلاعات بیشتر در خصوص بیماریهای لثه میتوانید مقاله جراحی لثه در مشهد را مطالعه کنید.
۳ توصیه در مورد دندانپزشکی بیماران دیابتی
دندانپزشکی بیماران دیابتی تنها مربوط به مشکلات عفونت لثه نیست و این افراد گاهی با بوی بد دهان و اختلال درجویدن نیز مواجهه می شوند.با انجام برخی از ملاحظات دندانپزشکی می توان عوارض را به حداقل رساند. در ادامه به برخی ازاین ملاحظات اشاره می کنیم:
۱. کنترل قند خون
مهم ترین راه مراقبت از دهان و دندان کنترل قند خون است. علاوه بر مصرف دارو های قند خون ورزش و رژیم غذای سالم نیز می تواند بر کنترل قند خون تاثیر گذار باشد
۲. کاهش مصرف الکل و سیگار
در صورت مصرف سیگار و الکل با انجام چکاب های سالیانه نیز نمی توان از تاثیرات مخرب آن روی دندان ها، لثه و بدن پیشگیری کرد. افراد دیابتی باید مصرف دخانیات را به حداقل برسانند.
۳. رعایت بهداشت دهان و دندان به صورت ویژه
رعایت بهداشت دهان و دندان جزو نکات کلیدی در دندانپزشکی بیماران دیابتی است که باید در تمام سنین به صورت ویژه ای به آن توجه کرد. با توجه به شرایط افراد دیابتی لازم است تا نسبت به افراد عادی تعداد دفعات بیشتر از مسواک و نخ دندان استفاده کنند. استفاده حداقل ۳بار در روز از مسواک و۱تا۲ بار ازنخ دندان لازم است. دهانشویه افراد دیابتی باید فاقد الکل یا فاقد مواد شیرین کننده و طعم دهنده باشد تا تحلیل و سایش لثه به حداقل برسد.
اینکه دیابت باعث از دست رفتن دندان شود شایعه است. در واقع با اهمال در بهداشت و عدم کنترل قند خون، ریسک تخریب لثه و افتادن دندان افزایش مییابد.
⚠ خواندن این مقاله قبل از ایمپلنت برای دیابتی ها واجب است: ⚠
کلام آخر
دندانپزشک بیماران دیابتی باید دقت و حوصلهای مضاعف را به خرج دهد تا درمانهای امنتری را برای این افراد جایگزین کند. ویزیت منظم دندانپزشکی مهم است. تحقیقات نشان میدهد که درمان بیماریهای مرتبط با لثه میتواند به بهبود کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت کمک کند و پیشرفت بیماری را کاهش دهد. رعایت بهداشت دهان و دندان و تمیز کردن از دیگر عوامل مهم در کاهش خطر ابتلا به بیماریهای لثه خواهد بود. دیابت بیماری نسبتا شایعی در ایران و جهان محسوب میشود؛ بنابراین دندانپزشکی بیماران دیابتی مسئلهای است که نمیتوان از آن غافل شد.
خدمات زیبایی و درمانی در مشهد؛ کلینیک دندانپزشکی بارانا
“کلینیک بارانا با مجهزترین تجهیزات دندانپزشکی در مشهد امکان انجام انواع خدمات زیبایی و درمانی را برای شما عزیزان فراهم کرده است. ما شرایط حساس بیماران دیابتی را میدانیم، به همین جهت نهایت تلاش خود را به کار میبندیم تا رضایت و سلامت این قشر را هم به دست آوریم. برای مشاوره رایگان در خصوص دندانپزشکی بیماران دیابتی از کارشناسان کلینیک بارانا با اطمینان خاطر کمک بخواهید.”
شمارههای تماس: ۰۵۱۳۷۶۰۹۰۰۹ – ۰۹۱۵۷۶۰۹۰۰۹ ساعات پاسخگویی: ۹ الی ۱۳ و ۱۶ الی ۲۱
سوالات متداول
بله، آنچه مهم است این است که هنگام مراجعه به دندانپزشک میزان قند خون افراد دیابتی باید عددی بین ۷۰ تا ۱۱۰ باشد و اگر قبل از مراجعه به دندانپزشک غذا میل کردهاند، میزان قند خون از عدد ۱۸۰ نباید بیشتر باشد، در غیر این صورت انجام عصب کشی ممکن است با مشکلاتی همراه باشد و در حین انجام آن قند خون بالا یا پایین رود.
اگر قند خون زیاد بالا نباشد، انجام ایمپلنت خطری در پی نخواهد داشت. در غیر اینصورت توصیه نمیشود؛ چراکه بهبود زخمهای لثه بسیار سخت خواهد بود و ممکن است دچار التهابات شود.
بله، افراد دیابتی میتوانند مانند سایر افراد از دندان مصنوعی استفاده کنند، اما آنچه مهم است این است که به دلیل تحلیل لثه ممکن است قالب دندان مصنوعی بعد از مدتی فرق کند و فرد در حین غذا خوردن احساس درد کند. در این شرایط لازم است تا با مراجعه به دندانپزشک، تراشهایی ایجاد شود و دندانهای مصنوعی مجددا قالب دهان فرد شود.