علت کج شدن دندان ها چیست؟
از عواملی که میتواند باعث دندان کج در کودکان شود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. ژنتیک
یکی از عوامل بروز دندان کج کودکان والدینی هستند که خودشان دندان های کجی دارند. ژنتیک یکی از دلایل احتمالی کجی دندان یا تغییر شکل آنها است، اما عوامل دیگری نیز در این امر نقش دارند. دانشمندان کشف کردهاند که سوءتغذیه مادر یا مصرف الکل و دخانیات در دوران بارداری نیز می توانند باعث ناهمواری دندانهای کودک شوند.
۲. بهداشت ضعیف دهان
تمیز نکردن دندانها می تواند باعث ایجاد مشکلاتی در ایجاد دندان کج شود. این باعث می شود آنها به سمت داخل یا خارج بچسبند یا متمایل شوند. با تمیز کردن منظم و کامل دندان ها با مسواک و نخ دندان و همچنین مراجعه منظم به دندانپزشک برای معاینات پیشگیرانه میتوان احتمال بروز دندان کج را کاهش داد.
۳. دیر دندان درآوردن
هنگامی که دندانهای شیری دیرتر از موعد رشد کنند، به همان نسبت رویش دندانهای دائمی نیز به تعویق میافتد. علاوه بر این دیر دندان درآوردن نوزاد میتواند مسیر رویش دندان دائمی را تغییر دهد و در نهایت منجر به رویش نامرتب آنها شود.
۴. مکیدن شست
بسیاری از کودکان شست خود را می مکند. وقتی این کار را انجام می دهند، انگشت شست می تواند به دندان های جلویی یا مستقیم پایین فشار وارد کند. اگر متوجه شدید کودکتان دائماً انگشت شست یا شی دیگری را میمکد، باید او را نزد دندانپزشک ببرید. دندانپزشک اطفال قادر خواهد بود وضعیت را ارزیابی کرده و اقدامات لازم را انجام دهد. مکیدن شست باید در اسرع وقت متوقف شود زیرا می تواند باعث مشکلات دندانهای دائمی و بروز دندان کج در کودک شود.
در صورت نیاز به دندانپزشک کودکان مشهد میتوانید به کلینیک بارانا مراجعه کنید و از سلامت دندان کودک خود اطمینان حاصل کنید.
مشکلات ناشی از مکیدن انگشت در سنین بالا
اگر کودک شما عادت به مکیدن انگشت دارد و این رفتار او بعد از ۵ سالگی هم ادامه پیداکرده است ممکن است حداقل یکی از مشکلات زیر را تجربه کند.:
- اوربایت (جلوآمدن بیش از حد دندان های فک بالا)
- اپن بایت (قرارگیری نامرتب دندان های مقابل هم در فک بالا و پایین)
- کراس بایت (جلوآمدن بیش از حد دندان های فک پایین)
- مشکلات مفصل فکی گیجگاهی
- زخم شدن بافت نرم دهان
راه های درمان مکیدن شست یا انگشت
✅استفاده از راهکار انرژی مثبت: برای کودک هدف تعیین کنید؛ مثلا در صورتی که توانست چند روز پشت سر هم از مکیدن انگشت خودداری کند، برچسب تشویقی گرفته و میتواند جایزه خود را دریافت کند.
✅محرک ها را شناسایی کنید: اگر فرزندتان در پاسخ به استرس، انگشت شست خود را می مکد، با در آغوش گرفتن یا گفتن کلمات دلگرم کننده به او آرامش بدهید. همچنین ممکن است به کودک خود یک بالشت یا حیوان عروسکی بدهید تا فشار دهد.
✅یادآوری هایی با لحن ملایم داشته باشید: اگر کودک شما بدون فکر انگشت شست خود را می مکد به جای اینکه به عنوان راهی برای جلب توجه باشد به آرامی به او یادآوری کنید که دست از کار بکشد. فرزندتان را سرزنش، انتقاد یا تمسخر نکنید.
استفاده از پستانک مخصوص ارتودنسی، مشاوره با روانشناس متخصص حوزه کودک و مراجعه به ارتودنتیست متخصص کودکان می تواند برای حل این مشکل موثر باشد.
۴. فک کوچک
در برخی موارد، فک کودک آنقدر کوچک است که با دندان های جدید و بزرگتر سازگاری ندارد. وقتی وارد می شوند دور هم جمع می شوند و می چرخند. یا ممکن است خود استخوان های فک به درستی در یک راستا قرار نگیرند. به این حالت مال اکلوژن گفته می شود که بیشتر با عنوان اوربایت، آندربایت یا کراس بایت شناخته می شود. کراس بایت به این صورت است که فک بالا و پایین در یک راستا قرار نمی گیرند.
۵. فشار دادن زبان
فشار دادن زبان زمانی رخ می دهد که کودکان به طور طبیعی زبان را در دهان خود به جلو می برند. این می تواند باعث شود که زبان به دندان ها نیز فشار بیاورد. این مشکل مربوط به درمان ارتودنسی دندان های کج است، اما در رشد گفتار نیز مشکل ایجاد می کند.
۶. آپنه خواب
آپنه خواب اخیراً به عنوان یکی از دلایل احتمالی دندان کج شناخته شده است. دلیل این امر این است که می تواند در تنفس کودکان اختلال ایجاد کند. کودکانی که در شب مشکل تنفسی دارند، اکسیژن کمتری در جریان خون خود دارند، به این معنی که بدن آنها نمی تواند به درستی رشد کند. کمبود اکسیژن نیز می تواند باعث کند شدن یا حتی توقف رشد فک شود. این یکی از دلایلی است که کودکان با دندان کج اغلب فک های کوچکتری نسبت به سایرین دارند.
۷. سوء تغذیه
کودکانی که دارای دندان کج و روی هم هستند ممکن است در رژیم غذایی خود فاقد سایر ویتامین ها و مواد معدنی نیز باشند. در مواردی که مادر در دوران بارداری به شدت سوءتغذیه داشته باشد، ممکن است باعث ایجاد مشکل در ردیف دندان های نوزاد شود. سوءتغذیه یک مسئله رایج در بین کودکان در سراسر جهان است. کمبود مواد مغذی میتواند بر رشد دندانها تأثیر بگذارد و در نتیجه دندان کج ایجاد شود.
۸. ترومای دندان
شایع ترین علت دندان کج ، ضربه به دندان است. زمانی که کودک با بازیگوشی زمین میخورد ممکن است ضربه به لثه و فک وارد شود. این اتفاق منجر به کج شدن یا شکستگی دندان ها میشود. درمان دندان کج ناشی از ضربه نیز بسته به شدت مشکل متفاوت خواهدبود.
۹. استفاده طولانی مدت از پستانک
استفاده از پستانک برای مدت طولانی نیز یک مسئله بسیار رایج است که به بسیاری از مشکلات سلامت دهان، از جمله دندان کج دامن میزند. در حالت ایده آل، باید به کودک خود بین ۱۲ تا ۲۴ ماهگی پستانک ندهید.
۱۰. افتادن زودهنگام دندان شیری
یکی از اولین دندانهایی که کودکان از دست می دهند، دندان های شیری آنهاست. افتادن دندان شیری طبیعی است؛ اما چنانچه کودک تمام دندان های خود را قبل از پنج سالگی از دست بدهد، دندان های جدید نامرتب خواهندبود. برعکس آن نیز می تواند اتفاق بیفتد. گاهی اوقات دندان شیری نمی افتد و راه دندان دائمی را مسدود می کند. دندان جدید به فشار دادن روی آن ادامه میدهد و ممکن است به سمت لثه برود یا در نقطهای اشتباه بیرون بیاید.
استفاده بیش از حد شیشه شیر، مصرف غذاهای سفت و چسبناک توسط کودک، نیفتادن به موقع دندان شیری، مشکل در بلع مواد غذایی و فقدان مادرزادی برخی دندان های دائمی و عدم رشد آن ها نیز از جمله عوامل موثر در کجی دندان کودکان هستند.
دندان کج دائمی را چگونه میتوان اصلاح کرد؟
برای حل مشکل دندان کج و عوارض آن باید با دندانپزشک متخصص مشورت کنید. دندانپزشک شما طی معاینه، شما را به رادیولوژی ارجاع میدهد تا دید دقیقتری به دندانها و نحوه قرارگیری فکها داشته باشد. با استفاده از عکس رادیوگرافی و طبق معاینه تشخیص میدهد که این مشکلات با رشد کودک حل خواهد شد یا خیر. کلینیک بارانا مشهد با انجام معاینه رایگان به شما در این مورد کمک خواهد کرد.
توصیه میشود کودکان خردسال برای درمان عجله نکنند؛ مگر اینکه درد داشته باشند یا در صحبت کردن یا غذا خوردن مشکل داشته باشند. در طول یک یا دو سال آینده، دندانپزشک می تواند بررسی کند که آیا مشکلات در حال بهبود یا بدتر شدن هستند. سن ایده آل برای غربالگری کودکان از نظر ارتودنسی احتمالی 7 سالگی است. در آن زمان، بیشتر بچهها به اندازه کافی دندانهای دائمی برای تعیین میزان کجی، نامرتبی تمام دندان ها و مال اکلوژن و میزان احتمال بهبود یا بدتر شدن آن را دارند.
یک متخصص ارتودنسی ممکن است یکی از موارد زیر یا ترکیبی از آنها را برای رفع دندان کج پیشنهاد کند:
۱. بریس ها
بریس های فلزی، سرامیکی یا شفاف رایج ترین انتخاب برای صاف کردن دندان کودکان هستند. بریسهای لینگوال نیز به داخل دندان ها متصل می شوند، اما به فضای کافی برای نصب نیاز دارند. بیشتر بچه ها دندان های بزرگی برای بریس های لینگوال ندارند. برخی از متخصصان ارتودنسی تا حدود ۱۰ سالگی بیمار صبر می کنند، اما بسیاری از کودکان زیر ۷ سال از بریس استفاده میکنند. آنها موثرترین ابزار برای کج درآمدن دندان و دندان کج هستند. آنها همچنین برای اصلاح مال اکلوژن به خوبی عمل می کنند.
۲. نگهدارنده فک
نگهدارنده فک اغلب همراه با بریس استفاده می شود و ممکن است تمام چیزی باشد که برای برخی موارد دندان کج لازم است.
۳. گسترش دهنده های کام
گسترش دهنده کام به دندان های عقب و در سراسر سقف دهان متصل می شود. دستگاه به تدریج تنظیم می شود تا فک بالا را به سمت بیرون فشار دهد. پس از گشاد شدن فک، ممکن است همچنان بریسها برای حرکت تک تک دندانها در هموار شدن لازم باشد.
۴. کشیدن دندان
از دست دادن دندان ها می تواند به کج شدن دندانها دامن بزند؛ اما گاهی کشیدن یک یا چند دندان ضروری است. دندانپزشکان ممکن است دندان های شیری را درآورند تا به دندان دائمی اجازه رویش بدهد.
مشکلات ناشی از دندان کج کودکان
دندان کج کودکان همیشه نگران کننده نیست. بسیاری از مردم دندان های کاملاً یکدست نداشته و هرگز مشکل دندانی جدی ندارند. وقتی دندان های دائمی کودکان یکدست نیستند، والدین باید با دندانپزشک خانواده خود مشورت کنند. اگر نظرشان به این باشد که مشکل ممکن است خود به خود حل شود، پیشنهاد میکنند منتظر بمانید. در غیر این صورت می توانند کودک را برای مشاوره به متخصص ارتودنسی مشهد ارجاع دهند.
دندان کج یا شلوغ می توانند بر رشد گفتار کودک در حین یادگیری صحبت کردن تأثیر بگذارند. اگر به دلیل اوربایت نتوانند دهان خود را به طور کامل ببندند، ممکن است به خصوص در شب دچار مشکل تنفسی شوند. هنگامی که دندان ها خیلی نزدیک به هم هستند یا در زوایای مختلف چرخانده می شوند، تمیز نگه داشتن آنها نیز دشوار است. مسواک نزدن و نخ دندان نکشیدن به خوبی به معنای احتمال بیشتر پوسیدگی و بیماری لثه میباشد.
در بدترین موارد، بیماران با دندان کج ممکن است دچار مشکل جویدن، درد فک و وضعیتی به نام اختلال مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) شوند. بسیاری از مردم تمام زندگی خود را با دندان کج می گذرانند و هرگز به مشکل جدی مبتلا نمی شوند. هر موقعیتی منحصر به فرد است.
سخن پایانی
“دلایل متعددی برای کج شدن دندان های دائمی وجود دارد. با این حال، اغلب اوقات، اقدامی جدی لازم است تا آنها را کاملاً از موقعیت خارج کنند. بیماری لثه ممکن است باعث شل شدن دندان ها شود و ضربه ای به دهان ممکن است آنها را از جای خود خارج کند. همچنین یک دندان از دست رفته می تواند باعث شود بقیه دندان ها به سمت جای خالی حرکت کنند. بسیاری از والدین نمی دانند که حفظ سلامت دندان های شیری چقدر مهم است. توصیه ما به شما این است که هر ۶ ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه کنید. در صورت بروز هرگونه مشکل برای دندانهای کودکتان، کلینیک بارانا مشهد در خدمت شما است.”
سوالات متداول
آیا دندان های کودک در ۷ سالگی صاف خواهند شد؟
این احتمال وجود دارد که با رشد فک کودک، دندان های او به مرور و بدون دخالت پزشک صاف شوند. اگر این اتفاق نیفتد یا ناهماهنگی دندانها شدید شود، ممکن است ارتودنسی نیاز داشته باشد.
رشد دندان کج کودکان طبیعی است؟
کج درآمدن دندان دائمی کودک بسیار رایج است و غیرعادی نیست. این مشکل ممکن است با رشد کودک اصلاح شود و اصلا نگران کننده نیست. حتی در صورت برطرف نشدن نیز با مراجعه به پزشک قابل حل است.
چه سنی برای صاف کردن دندان های کج بهتر است؟
بهترین سن برای ارتودنسی و صاف کردن دندان ها زمانی است که دندان های دائمی شروع به رویش می کنند. در بیشتر موارد، این اتفاق در حدود سن هفت سالگی است.
آیا دندان کج در هر سنی قابل ترمیم است؟
داشتن دندان کج یا نامرتب ممکن است خجالت آور باشد و حتی ممکن است بر سلامت دندان شما تأثیر بگذارد. اما خوشبختانه بدون توجه به سن شما می توانید دندان های خود را مرتب کنید. بریس ها فقط برای بچه ها نیستند. حتی بزرگسالان بالای ۵۰ سال نیز می توانند از درمان ارتودنسی بهره مند شوند.
دانلود PDF مقاله درمان دندان کج + دلایل کجی دندان در کودکان چیست؟
برای دسترسی به مقاله دندان کج کودکان در حالت آفلاین، فایل pdf آن در اختیار شما قرار گرفته است: مقاله دندان کج کودکان