لثه سالم چه رنگی است؟
بیشتر افراد لثه سالم خود را به رنگ سفید یا صورتی روشن میبینند. این رنگها برای لثه نشانه گردش خون عادی در این ناحیه است. بهطور کلی رنگ لثه سالم با توجه به مواردی از قبیل ژنتیک و تناژ پوستی در افراد مختلف متفاوت است؛ برای مثال فردی که پوست تیرهای دارد، ممکن است لثههایش قهوهای باشند و این طبیعیست. رنگ لثه در کودکان نیز صورتی بوده و ممکن است به مرور زمان با توجه به تناژ پوست تغییر کند.
رنگ های مختلف لثه چه معنایی دارند؟
در ادامه مطلب انواع رنگ لثه و تاثیر آن بر دهان و دندان را بررسی میکنیم:
- لثه سفید: نشانه کمخونی یا ابتلا به بیماریهای زمینهای، قارچی یا ویروسی، سرطان دهان (در موارد نادر)
- لثه سیاه: ژنتیک، مصرف بیشازحد سیگار، عوارض دارویی، بیماری آدیسون، خالکوبی آمالگام، تغییرات هورمونی در بارداری و قرار گرفتن در معرض نور خورشید
- لثه قهوهای: وجود ملانین در بدن به مقدار زیاد یا نشانه ابتلا به بیماری
- لثه نارنجی یا زرد: نشانه التهاب و تجمع جرم در خط لثه، ابتلا به بیماری مسری ژنژیووستوماتیت یا عفونت ویروسی
- لثه خاکستری: استرس بالا، ضعف سیستم ایمنی بدن، عفونت باکتریایی در دهان یا گلو، سیگار کشیدن، ابتلا به بیماری التهاب لثه اولسراتیو نکروزان حاد (ANUG)
علت قرمز شدن لثه چیست ؟
یکی از پرتکرارترین سوالاتی که برای افراد مختلف مطرح میشود این است که قرمز شدن لثه نشانه چیست ؟ قرمزی لثه نشانه التهاب و عفونت بوده و معمولاً با تورم همراه است . التهاب لثه باعث خونریزی آن حین مسواک زدن میشود. اما چرا لثه ملتهب و عفونی میشود؟
تجمع جرم و پلاک روی دندان رفتهرفته منجر به التهاب لثه و تحلیل رفتن آن میشود. در صورتی که التهاب لثه را درمان نکنیم، ممکن است به بیماریهایی مانند ژنژویت یا پریودنتیت مبتلا شویم. این دو بیماری در نهایت یک یا چند دندان فرد را از بین میبرند. برای درمان قرمز شدن لثه بایستی بهداشت دهان و دندان را رعایت کرده و در صورت نیاز به دندانپزشکی مراجعه کنیم.
رزرو نوبت معاینه و مشاوره رایگان در کلینیک دندانپزشکی بارانا
علت تغییر رنگ لثه
بهداشت ضعیف دهان و دندان، مصرف زیاد سیگار (ملانوز سیگاری)، کمخونی، نور خورشید و عوامل ژنتیکی رنگ لثه را تغییر میدهند و آن را تیره میکنند. دیگر عوامل موثر بر تیرگی لثه عبارتند از:
۱) تولید بالای ملانین در بدن
رنگ چشم، پوست و مو در هر فرد به مقدار ملانین موجود در بدن بستگی دارد. هر چقر ملانین بدن بیشتر باشد، رنگ موها، چشمها و پوست افراد تیرهتر خواهد بود. معمولاً رنگ لثه در افرادی که پوست تیرهای دارند، به طور معمول تیره است. اگر لثهها از ابتدا تیره باشند امری طبیعیست؛ اما در صورتی که در مدت کوتاهی تغییر رنگ داشته باشندیا لکهدار شوند، باید در اسرع وقت به دندانپزشکی مراجعه کنید.
۲) مصرف برخی داروها
برخی افراد جهت درمان آکنه و برخی از عفونتها مانند کلامیدیا از ماده مینوسیکلین استفاده میکنند. از عوارض جانبی این دارو میتوان به تغییر رنگدانههای دهان اشاره کرد. بیمار باید در مورد هرگونه تغییر رنگ ناشی از مصرف داروها با پزشک خود صحبت کند و در صورت امکان از داروهای جایگزین استفاده کند.
۳) رد یا خال آمالگام
سازندگان آمالگام از ترکیب چند فلز این ماده را تولید میکنند. به صورت کلی آمالگام به سلامت دهان آسیبی نمیزند، اما تماس آن با لثه لکههای سیاه، آبی یا خاکستری ایجاد میکند.
۴) بیماری آدیسون
غدد فوق کلیه در بدن مسئول تولید هورمونها هستند. این بیماری با تاثیر بر این غدد، مانع از ترشح کافی هورمونها در بدن میشود. با پیشرفت بیماری آدیسون، لکههای تیرهای روی قسمتهای مختلف بدن از جمله دهان و لثه به وجود میآید. علائم اولیه این بیماری عبارتند از:
- خستگی
- عطش زیاد
- کمبود اشتها
- عضلات ضعیف
- کاهش وزن ناخواسته
۵) سندروم پتروس جگرز (Peutz-Jeghers)
این سندروم ژنتیکی بوده و خطر ابتلا به پولیپ یا سرطان را افزایش میدهد. از جمله علائم اولیه آن میتوان به ایجاد ککومکهای آبی یا قهوهای تیره روی بدن اشاره کرد که با خونریزی یا انسداد روده همراه است. این لکهها ممکن است داخل دهان یا روی پوست انگشتان دست و پا ایجاد شوند. بروز این نوع ککومکها اغلب در دوران کودکی بوده اما با افزایش سن، ناپدید میشوند.
۶) لوکوپلاکی
نتیجه ابتلا به بیماری لوکوپلاکی ایجاد لکههای سفید روی دهان و لثه است. این لکهها بیضرر هستند اما میتوانند سرطانی شوند. علت اصلی بیماری لوکوپلاکی نامشخص است اما بهنظر میرسد که بیشتر در افرادی که سیگار میکشند، الکل مصرف میکنند و بهداشت دهان و دندانهایشان را به خوبی رعایت نمیکنند، رخ میدهد.
۷) سندروم دهان خندقی
سندروم دهان خندقی یک بیماری مسری و غیرعفونی است که باعث بروز تب، درد لثه و بوی بد دهان میشود. تجمع یک لایه از بافت مرده بروی لثه، رنگ آن را سیاه یا خاکستری میکند. این بیماری براثر عدم رعایت بهداشت،کمبود خواب، رژیم غذایی نامناسب و استرس به وجود میآید.
درمان تغییر رنگ لثه
لثههای سالم میتوانند تاثیر بسیاری بر سلامت دهان و دندان فرد بگذارند. در ادامه به برخی از راهکارهای مراقبت از لثه و درمان تغییر رنگ آن اشاره میکنیم:
۱. رعایت موارد بهداشتی دهان و دندان
- دو بار در روز به مدت دو دقیقه با حرکات دایرهای کوچک مسواک بزنید.
- حداقل یک بار در روز، ترجیحاً بعد از آخرینوعده غذایی از نخ دندان استفاده کنید.
- حداقل یک بار در روز از دهانشویه استفاده کنید.
- برای تمیز کردن دهان و معاینات منظم به مطب دندانپزشک مراجعه کنید.
۲. عادات غذایی سالم را تمرین کنید
گاز گرفتن و جویدن مثل یک ورزش لثه را تقویت میکنند. علاوه بر این غذاهای سفت و سالم بزاق دهان را افزایش میدهند و از این طریق به حفظ سلامت لثه کمک میکنند.
همچنین انواع خاصی از میوهها و سبزیجات مانند آناناس، خربزه، سیب، کلم بروکلی، هویج، مارچوبه ترد و آجیل انتخابهایی عالی برای ورزش لثه هستند.
۳. روزانه مایعات بیشتری مصرف کنید
شما میتوانید با نوشیدن مایعات زیاد در طول روز از سلامت لثههایتان محافظت کنید. در مقابل تا حد ممکن از مصرف نوشیدنیهای گازدار و شیرین خودداری کنید. مایعاتی مانند آب، چای سبز و آبمیوههای طبیعی بهترین انتخاب هستند.
۴. از نوع مناسب خمیر دندان استفاده کنید
همه خمیردندانها عملکرد یکسانی ندارند؛ برای مثال برخی از آنها با هدف کمک به تقویت و بهبود سلامت لثه فرموله شدهاند. خمیردندانهایی که دارای ترکیبات ضدالتهابی هستند، تاثیر مثبتی بر حفظ سلامت لثهها دارند.
۵. از یک دهانشویه خوب استفاده کنید
درست مانند خمیردندان، برخی از دهانشویهها نیز دارای موادی هستند که به حفظ فرم لثه کمک میکنند. برای انتخاب دهانشویه مناسب خود بهتر است با دندانپزشک مشورت کنید.
روش های خانگی برای تغییر رنگ لثه
برای روشن شدن رنگ لثه با روشهای خانگی میتوانید از جوشانده گیاهانی مانند مریمگلی، نعناع، بادرنجبویه و پونه کوهی استفاده کنید. این موارد بیحسی و التهاب را برطرف و لثه را تقویت میکنند؛ همچنین بوی بد دهان را از بین میبرند. بهتر است پیش از مصرف این گیاهان، از یک دندانپزشک متخصص مشورت بگیرید.
چگونه از تغییر رنگ لثه جلوگیری کنیم؟
- از مصرف سیگار، قلیان و سایر دخانیات پرهیز کنید.
- جهت چکاپ وضعیت دهان و دندان و جرمگیری، سالانه به دندانپزشکی بروید.
- از انجام درمانهای خانگی و نامعتبر مثل جوششیرین، سرکه و لیمو جداً بپرهیزید.
- به صورت منظم و روزانه با نخ دندان و یک مسواک نرم، محیط داخلی دهان را تمیز کنید.
- به کمک یک دهانشویه مناسب که فاقد الکل نیز باشد، فضای داخلی دهان را شستشو دهید.
- سعی کنید رژیم غذایی سالم و سرشار از ویتامین C، آهن و سایر مواد معدنی مفید برای بدن داشته باشید.
- چنانچه به بیماریهای زمینهای مثل دیابت یا کمخونی مبتلا هستید، همیشه تحت نظر پزشک باشید و آن را کنترل کنید.
چه زمانی بعد از تغییر رنگ لثه باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
سلامت لثه تنها با رنگ لثه تعریف نمیشود. رنگ لثه سالم کاملاً به قومیت و رنگ پوست بستگی دارد. با این حال اگر مشاهده کردید که لثههایتان رنگ همیشگی خود را ندارند، ممکن است وقت آن رسیده باشد که به دندانپزشک مراجعه کنید. همچنین دیگر علائم هشداردهندهای که زمان فرارسیدن به دندانپزشک را هشدار میدهند عبارت هستند از:
- بوی بد دهان
- تحلیل رفتن لثه
- زخم و آفت دهانی
- اختلال در بلع غذا
- داشتن پلاک و جرم
- احساس طعم فلز در دهان
- لق شدن یا افتادن دندانها
- احساس درد در فک و دهان
سوالات متداول
خیر؛ اگر هنگام بارداری با مسواک زدن ملایم لثهها خونریزی کردند، نگران نشوید. دندانپزشکان این مشکل را ژنژیویت بارداری مینامند که از هفته هشتم شروع میشود، در ماه هشتم به اوج میرسد و پس از زایمان از بین میرود.
پس از کشیدن دندان، سوراخ شبیه یک دلمه تیره رنگ خواهد بود که انعقاد خون در آن ناحیه انجام میشود. بافت سفیدی که روی محل خالی دندان ایجاد میشود برای جلوگیری از خونریزی است و به مرور از بین خواهد رفت. با رعایت بهداشت دهان، قرمزی لثه ناشی از کشیدن دندان و بافت سفید محل زخم به مرور از بین خواهند رفت.
لثههای سالم باید رنگ صورتی نسبتا ثابت داشته باشند. ممکن است اطراف دندانها کمی روشنتر و در اطراف دهان تیره تر به نظر برسند.
کمبود ویتامین B12 باعث ایجاد بیماری لثه (با عنوان پریودنتیت نیز شناخته میشود) میشود؛ زیرا ب ۱۲ به عنوان یک مادهی مغذی برای لثهها از اهمیت بالایی برخوردار است.