انواع فرنوم
بهطور کلی دو نوع فرنوم در دهان وجود دارد که عبارتند از:
۱) فرنوم لبی (لیبال)
فرنوم لبی در جلوی دهان قرار دارد و بهصورت نواری لب و لثه بالایی را به هم ( فرنوم لب بالا ) و لب و لثه پایینی را به هم، درست در مقابل دندانها متصل میکند. مشکلات در ناحیه بند لب، بر نحوه رشد دندانها تاثیر میگذارد.
۲) فرنولوم زبان (لینگوال)
وظیفه فرنوم زبان اتصال پایه زبان به کف دهان است. در صورتی که فرنولوم زیر زبان کوتاه باشد، به آن بند یا گره زبانی میگویند. این وضعیت بر نحوه حرکت زبان تاثیر گذاشته و فرایند شیر خوردن نوزاد را دشوار میسازد. کوتاهی غیرطبیعی فرنوم زبان یا نزدیکی و چسبندگی نوک زبان به آن، موجب محدودیت در حرکت زبان میشود.
عوارض فرنوم
فرنوم با هدف ایجاد ثبات بیشتر برای لب بالا، لب پایین و زبان در دهان عمل میکند. در صورتی که رشد فرنولوم به شکلی غیرطبیعی رخ دهد، ممکن است مشکلاتی در ناحیه دهان ایجاد شود. برخی از این مشکلات و ناهنجاریها عبارتند از:
- ناهنجاریهای رشدی در ساختار دهان
- ناراحتی هنگام بلع
- اخلال در رشد طبیعی دو دندان جلویی
- پارگی فرنوم
- مشکلاتی در شیر خوردن نوزاد بهدلیل محدودیت حرکت زبان یا لب
- خروپف و تنفس دهانی ناشی از ناهنجاری در رشد فک
- اختلالات گفتاری
- محدودیت در باز کردن کامل زبان
- ایجاد فاصله یا دیاستم بین دندانهای جلویی
- عقبنشینی بافت لثه از پایه دندان و نمایان شدن ریشه آن
بند زبان و نوزادان
کوتاهی فرنوم زبانی در نوزادان میتواند باعث مشکلاتی در شیردهی شود که عبارت هستند از:
- دشواری در گرفتن سینه مادر
- خستگی سریع هنگام شیر خوردن
- وزنگیری نامناسب
- درد نوک سینه در مادر
به همین خاطر خیلی از مادران عباراتی مثل کوتاهی بند زیر زبان نی نی سایت یا جراحی بند زیر زبان نوزاد نی نی سایت را در فرومها جستجو میکنند. نکته مهم این است که همیشه راهحل درمان این زائده در جراحی بند زیر زبان در کودکان خلاصه نمیشود. تصمیمگیری در این خصوص باید توسط دندانپزشک یا متخصص اطفال انجام شود.
عوارض پارگی فرنوم لب بالا
پارگی فرنوم لب بالا بیشتر در کودکانی رخ میدهد که به تازگی شروع به راه رفتن کردهاند و در معرض زمین خوردن هستند. هنگام زمین خوردن با دهان باز، خطر آسیب به فرنوم افزایش مییابد. علاوه بر این پارگی فرنوم لب بالا ممکن است بهدلیل کوتاهی فرنوم یا ضربه به لب ایجاد شود؛ که معمولاً با خونریزی همراه است و نیاز به معاینه پزشک دارد. در بسیاری از موارد این آسیب بدون بروز مشکل خاصی، خودبهخود درمان میشود. برخی از عوارض پارگی فرنوم لب بالا عبارتند از:
- احساس درد
- تورم و التهاب
- احتمال ایجاد عفونت
- خونریزی پس از جراحی
- آسیب به عصب دهان و زبان
جراحی فرنکتومی چیست؟ + روش انجام
فرنکتومی نوعی جراحی است که هدف آن برداشتن فرنوم و رفع اثرات نامطلوب آن است. معمولاً این عمل زمانی انجام میشود که فرنوم بهطور غیرطبیعی رشد کرده، در عملکرد طبیعی دهان اختلال ایجاد کند یا بهصورت مکرر دچار پارگی شود.
عمل فرنکتومی برای کودکانی مناسب است که بهدلیل فرنولوم غیرعادی با مشکلاتی در صحبت کردن یا تغذیه از شیر مادر مواجه هستند. در صورت شدید بودن این ناهنجاری، جراحی لثه ممکن است راهحل مناسبتری باشد. برای بررسی شرایط و تصمیمگیری درباره نیاز به عمل، با پزشک متخصص مشورت کنید. خدمات جراحی لثه در مشهد توسط بهترین متخصصان و با بالاترین کیفیت ارائه میشود.
فرنکتومی جراحی ساده و کوتاهی است که در مطب پزشک، با بیحسی موضعی انجام میشود و نیازی به بستری شدن ندارد. اگر جراحی گسترهتر یا بیمار خردسال باشد، ممکن است پزشک بیهوشی عمومی را انتخاب کند. دوره بهبودی این عمل سریع بوده و تنها چند روز طول میکشد. برای انجام این روش، از تکنیکهایی مانند الکتروسرجری یا لیزر استفاده میشود.
فرنکتومی لیزری چگونه کار می کند؟
در این نوع جراحی بهجای برش یا پارگی لثه، لیزر از طریق اشعه نوری در حدود ۱۰ دقیقه بافت را تبخیر میکند. این روش تقریبا خونریزی ندارد، درد و التهاب بعد از آن بسیار کم خواهد بود، بنابراین خطر عفونت کمتری هم دارد.
مزایا و عوارض جراحی فرنکتومی
| مزایای فرنکتومی زبان | عوارض عمل فرنکتومی |
|---|---|
| بهبود تکلم و شیردهی | احتمال عفونت |
| تثبیت نتایج ارتودنسی | احتمال چسبندگی مجدد |
| بهبود بهداشت دهان و پیشگیری از تحلیل لثه | خونریزی و تورم بعد از عمل |
| دوره نقاهت کوتاه | احتمال آسیب به مجاری بزاقی |
| رفع مشکلات کلامی و بهبود تکلم | ایجاد اسکار بعد از عمل |
| تسهیل در عملکرد جویدن و بلع مواد غذایی | نیازمند انجام تمریناتی جهت پیشگیری از عود |
چه زمانی فرنوم نیاز به جراحی دارد؟ + بهترین زمان فرنکتومی
در این شرایط انجام جراحی فرنکتومی لازم است و بایستی هرچه سریعتر برای آن اقدام کنید.
۱. ایجاد فاصله بین دندانها (دیاستم)
فرنوم لبی بالا اگر ضخیم باشد، اجازه نمیدهد دو دندان جلو به هم برسند. در این حالت حتی با ارتودنسی هم ممکن است دندانها دوباره فاصله بگیرند، مگر اینکه فرنوم جراحی شود.
۲. لکنت زبان و مشکل در تکلم (گره زبانی)
اگر فرنوم زیر زبان کوتاه باشد، نوزاد نمیتواند زبانش را به درستی حرکت دهد. این موضوع در آینده باعث میشود کودک نتواند حروفی مثل «ر، ل، س، ز» را به درستی تلفظ کند.
۳. تحلیل لثه
فرنومهای بسیار کشیده، با هر بار حرکت لب، لثه را به سمت پایین میکشند. این اتفاق باعث عقبنشینی لثه و حساسیت شدید دندانها میشود.
بهترین زمان برای جراحی فرنوم لبی پس از رویش دندانهای دائمی قدامی است؛ مگر در موارد شدید. در مورد بند زبان نوزادان، زمان جراحی بسته به شدت مشکل و اختلال عملکرد تعیین میشود.
مراقبت های بعد از جراحی فرنکتومی
تا زمانی که زخم کاملاً بهبود نیافته، از خوردن غذاهایی که ممکن است باعث ناراحتی شوند، خودداری کنید. بهعنوان مثال: غذاهای سفت و ترد مانند چیپس، ذرت بوداده، غذاهای اسیدی مانند مرکبات، سرکه یا گوجه فرنگی و خوراکیهای تند توصیه نمیشود. مسواک زدن را از همان شب بهطور معمول ادامه دهید، اما همیشه قبل از لمس محل جراحی، دستهای خود را بشویید.
اگر جراحی فرنکتومی در ناحیه لب فک بالا یا پایین انجام شده باشد، لازم است هر چند ساعت یکبار لب را به آرامی بلند کرده و آن را بکشید تا از چسبندگی مجدد جلوگیری شود. اگر فرنکتومی لینگوال (زیر زبان) بخیه زده شده باشد، در عرض ۷ تا ۱۰ روز جذب میشوند و نیازی به برداشتن آنها نیست.
ارتباط فرنوم و ارتودنسی
گاهی فاصله زیاد بین دندانهای جلویی کودکان بهدلیل وجود فرنوم است. انجام عمل فرنکتومی پیش از رشد دندانهای دائمی میتواند نیاز به درمانهای اضافی برای رفع مشکل دیاستم را کاهش دهد. با این حال، در برخی موارد ارتودنسی دندان مشهد برای بر طرف کردن این فاصله ضروری است. در این راستا، ارتودنتیست ممکن است برای جلوگیری از بازگشت دندانهای جلویی به موقعیت قبلی و پیشگیری از ایجاد فاصله مجدد، جراحی فرنکتومی را توصیه کند.
سخن پایانی
فرنوم در دهان همه افراد وجود دارد، اما شکل و اندازه آن متفاوت است. پارگی و ناهنجاریهای شدید فرنوم میتواند عملکرد طبیعی دهان را مختل کند یا نشانهای از یک بیماری جدی باشد. در صورت وجود چنین مشکلی، مشورت با پزشک و بررسی نیاز به جراحی فرنکتومی توصیه میشود. برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی، میتوانید به کلینیک دندانپزشکی بارانا مراجعه کنید.
سوالات متداول
بله. مشکلات مربوط به فرنوم زبانی ممکن است منجر به محدودیت در حرکت زبان، تغییر در موقعیت دندان و رشد فک شود.
گاهی اوقات فرنوم میتواند آنقدر سفت باشد که لثههای شما را از دندان هایتان دور کند. جراحی فرنکتومی، بافت سفت را آزاد میکند و خطر ایجاد شکاف، تحلیل لثه و سایر مشکلات سلامت دهان را کاهش میدهد.
فرنوم لبی نواری است که بافت لثه را بین دو دندان جلویی به لب بالایی متصل میکند. اگر این فرنوم خیلی پایین روی بافت لثه قرار گیرد، شکافی بین دو دندان جلویی ایجاد میشود. همچنین میتواند با برداشتن لثه از استخوان فک باعث تحلیل لثه شود.
بله. بعد از انجام بیحسی موضعی، فرنوم بریده و خارج میشود.
بهبودی کامل تقریباً چهار هفته طول خواهد کشید. در سه روز اول، یک لکه سفید روی ناحیه ایجاد میشود. در هفته اول، بخیه ها جذب میشوند و میافتند و درد، خونریزی و درد کاهش مییابد.
بله، انجام این عمل محدودیت سنی خاصی ندارد، اما نوع عمل و شرایط آن قطعا در گروه های سنی مختلف با یکدیگر متفاوت است.
بله، به تشخیص دندانپزشک و اگر بیمار شرایط خاصی داشته باشد ممکن است جراح بیهوشی عمومی را به وی پیشنهاد دهد، اما معمولا انجام این عمل در افراد بزرگسال بدون بیهوشی عمومی انجام می شود.