لکه سفید روی دندان نشانه چیست ؟
لکه سفید روی دندان معمولاً نشانه تغییر در ساختار مینا است. این تغییر ممکن است به دلیل کاهش مواد معدنی مینا، اختلال در تشکیل دندان یا تجمع پلاکهای باکتریایی ایجاد شود. علاوه بر این دندان گچی یا وجود لکه های سفید روی دندان همراه با بافت خشن، نشانه ابتلای کودک به بیماری فلوروز است.
بر اساس تجربه بالینی، لکه سفید دندان میتواند اولین علامت از دمینرالیزه شدن (Demineralization) مینای دندان و آغاز پوسیدگی باشد. در این مرحله معمولاً درد وجود ندارد، اما در صورت بیتوجهی، منجر به پوسیدگی پیشرفتهتر میشود.
علت لکه سفید روی دندان بزرگسالان
علت لکه سفید روی دندان بزرگسالان دلایل متعددی دارد که عبارت هستند از:
1) مینرالیزه شدن مینای دندان (White Spot Lesion)
شایعترین علت لکه سفید، از دست رفتن مواد معدنی مینای دندان است. زمانی که اسیدهای تولید شده توسط باکتریها برای مدت طولانی روی دندان باقی بمانند، مینای دندان مواد معدنی خود را از دست میدهد و ناحیهای سفید و مات ایجاد میشود. این حالت معمولاً اولین مرحله پوسیدگی دندان محسوب میشود.
2) لکه های سفید روی دندان بعد از ارتودنسی
یکی از شایعترین مراجعات کلینیکهای دندانپزشکی، ایجاد لکه سفید بعد از ارتودنسی است. در اطراف براکتها، پلاک میکروبی راحتتر تجمع پیدا میکند و اگر بهداشت دهان به خوبی رعایت نشود، مینای دندان دچار دمینرالیزاسیون میشود. در بسیاری از بیماران، لکههای سفید بعد از باز کردن براکتها بیشتر دیده میشوند.
علت اصلی:
- تمیز نکردن کامل اطراف براکتها
- مصرف زیاد مواد قندی
- کاهش تماس بزاق با سطح دندان
3) فلوروزیس دندانی
فلوروزیس زمانی ایجاد میشود که کودک در دوران تشکیل دندانها مقدار زیادی فلوراید دریافت کند.
در موارد خفیف: لکههای سفید کوچک ایجاد میشود.
در موارد شدید: تغییر رنگ قهوهای و ناهمواری مینا دیده میشود.
4) هیپوپلازی مینای دندان
در این حالت، مینای دندان بهصورت کامل تشکیل نشده است. این مشکل ممکن است به دلایل زیر مرتبط باشد:
- بیماریهای دوران کودکی
- تب شدید
- کمبودهای تغذیهای
- عوامل ژنتیکی
5) خشکی دهان و کاهش بزاق
بزاق نقش مهمی در بازسازی مواد معدنی مینا دارد. احتمال ایجاد لکه سفید در این افراد بیشتر است.
- کسانی که خشکی دهان دارند.
- افرادی که دارو مصرف میکنند.
- کودکان و بزرگسالانی که تنفس دهانی دارند.
خشکی مزمن دهان، خطر ایجاد لکه ی سفید روی دندان را تا ۲ برابر افزایش میدهد.
6) مصرف بیش از حد اسید اگزالیک
یکی از دلایل ایجاد لکه سفید روی دندان جلو یا عقب میتواند یک عارضه جانبی موقتی از خوردن غذاهای خاصی باشد که سرشار از اگزالیک هستند؛ به این صورت که اسید اگزالیک با کلسیم موجود در بزاق واکنش نشان داده و با رسوب ذرات روی سطح دندان، بافتی گچی ایجاد میکند. سبزیجات برگدار، محصولات سویا، بادام و برخی حبوبات، از جمله غذاهای دارای اگزالیک هستند. با گرداندن آب یا کمی دهانشویه در دهان میتوان از این اتفاق پیشگیری کرد.
از بین بردن لکه های سفید روی دندان در خانه
خیلی از افراد به دنبال راهکارهای موثر و کمهزینه برای از بین بردن لکه های سفید روی دندان در خانه هستند. در ادامه با بهترین آنها آشنا خواهید شد:
- آب اکسیژنه: یکی از مایعاتی که خاصیت سفیدکنندگی دارد، آب اکسیژنه است. آن را با کمی آب مخلوط کرده و در دهان بچرخانید؛ اما مراقب باشید محلول را قورت ندهید.
- خمیر دندان پوسته تخم مرغ: پوسته تخممرغ حاوی کلسیم بوده و موجب تقویت و بازسازی دندانها میشود. برای تهیه این خمیر دندان، پودر پوسته تخم مرغ را با ۱ قاشق غذاخوری جوش شیرین و ۱ الی ۳ قاشق غذاخوری روغن نارگیل مخلوط کنید. برای نتیجه بهتر میتوانید این مخلوط را با کمی روغن نعنا فلفلی نیز ترکیب کنید.
- دهانشویه سرکه سفید: برای از بین بردن لکه های سفید روی دندان در خانه ، ۲ قاشق چایخوری سرکه سفید و ۱ قاشق چایخوری نمک را با هم مخلوط کرده و روزانه 2 مرتبه استفاده کنید؛ این ترکیب، نقش موثری در جلوگیری از تخریب مینای دندان دارد.
- دهانشویه چای سبز: کاتچینهای موجود در چای سبز، منبع طبیعی فلوراید بوده و از تجمع پلاک روی دندان جلوگیری میکنند. اسید گالیک، اسید کلروژنیک و فلاونوئیدها نیز از مواد معدنی مورد نیاز برای ترمیم دندان هستند که در چای سبز وجود دارند.
چگونه لکه های سفید روی دندان را از بین ببریم ؟
- پر کردن: این روش میتواند راهی برای محافظت در برابر پوسیدگی باشد اما معمولاً موقتی است؛ چراکه مواد آن به مرور از بین میروند.
- روکش: روکش فلزی میتواند برای تقویت دندان کودکان و کاهش درد استفاده شود.
- موس دندان: در این مورد یک لایه محافظ روی دندان قرار میگیرد؛ که حاوی دوز غلیظی از کلسیم و فسفات بوده و به کاهش حساسیت دندان و تقویت آن کمک میکند.
میکرو ابریژن مینای دندان: یکی از مطمئنترین روشها برای از بین بردن لکههای سطحی مینای دندان که معمولاً با بلیچینگ انجام میشود.
فلورایدتراپی: برای افراد مبتلا به هیپوپلازی مینای دندان، فلوراید موضعی تا حد زیادی از پوسیدگی جلوگیری میکند.
- رزین کامپوزیت: دندانپزشکان برای پر کردن حفرهها و پیوند مینای خارجی دندان میتوانند از رزین کامپوزیت استفاده کنند؛ البته در صورت زیاد بودن لکها این درمان مناسب نخواهدبود.
- درمان با CPP-ACP و MI Paste: وظیفه این مواد تامین کلسیم و فسفات مورد نیاز مینای دندان است. گاهی کمبود این موارد علت لکه های سفید روی دندان است. در این شرایط دندانپزشک ژل یا کرم حاوی آن را برایتان تجویز میکند تا کمبود کلسیم و فسفات مینای دندان را جبران شود. در نتیجه پوسیدگی اولیه متوقف شده و لکه های سفید روی دندان کمتر خواهند شد.
- درمان ICON (رزین اینفیلتریشن): این روش یکی از جدیدترین راهکارها برای درمان لکه سفید روی دندان بزرگسالان یا کودکان است. در این روش دندانپزشک بدوت تراشیدن دندان، رزین مخصوصی را داخل ضایعه فرو میکند تا ظاهر لکه سفید روی دندان کمتر دیده شود. این روش برای درمان لکه های سفید روی دندان بعد از ارتودنسی بسیار موثر است.
فرضیه غلط و پرتکرار در مورد لک سفید روی دندان این است که مشکل ظاهری تلقی شده و بدون درمان رها میشود.
علت لکه سفید روی دندان کودک
علت لکه سفید روی دندان کودک میتواند یک یا چند مورد از عوامل زیر باشد:
- دیابت
- کرم دندان
- آسیب به دندانها
- کمبود کلسیم یا فلوراید
- مصرف برخی آنتیبیوتیکها
عارضه دندان گچی معمولاً با تشکیل مینای دندان معیوب همراه بوده و بیشتر در کودکان زیر ۸ سال قابل مشاهده است؛ زیرا در این سن دندانهای دائمی در حال رشد هستند. همچنین خوب است بدانید که این عارضه از هر ۶ کودک، ۱ نفر را گرفتار خود میکند.
در صورت مشاهده لکه سفید روی دندان به کلینیک دندانپزشکی کودکان در مشهد مراجعه کنید.
علائم دندان گچی
علائم این عارضه با توجه به شدت آن متفاوت است. در ادامه نشانههای دندان گچی در کودکان و بزرگسالان را بررسی کردهایم:
علائم فلوروزیس در کودکان
- ایجاد لکه سفید روی دندان: در مراحل اولیه، لکههای سفیدی روی دندانها ظاهر میشود که بیشتر در سطح مینای دندان هستند.
- ظاهر شدن لکههای رنگی: در موارد شدیدتر، دندانها ممکن است لکههای کرم، زرد یا قهوهای داشته باشند و به مرور زمان تیرهتر شوند.
- نواقص مینای دندان: در فلوروزیس شدید، ممکن است مینای دندان دچار نواقصی مثل فرورفتگی، شکاف یا حتی پوستهپوسته شدن شود.
- تغییر در بافت دندان: در موارد بسیار شدید ممکن است دندانها زبر یا ناهموار به نظر رسیده و بافت آنها حالت گچی به خود بگیرد.
علائم دندان گچی در بزرگسالان
علت گچی شدن دندانها معمولاً به دوران رشد برمیگردد و علائم این عارضه ممکن است در بزرگسالی نیز مشاهده شود؛ که نشانه های آن عبارتند از:
- تغییر رنگ و تغییر شکل دندانها: تمام موارد مربوط به شکل دندانها که در خصوص علائم دندان گچی در کودکان گفته شد، در خصوص بزرگسالان نیز صدق میکند.
- حساسیت دندانها: در برخی موارد، افراد ممکن است نسبت به دمای مواد غذایی و اسید موجود در آنها حساسیت بیشتری داشته باشند.
- کاهش شفافیت دندانها: دندانها ممکن است به جای شفافیت طبیعی، ظاهری مات و گچی پیدا کنند.
بزرگسالان از بروز لکه سفید روی دندان مصون نیستند، اما احتمال وقوع آن در بزرگسالی کم است. در صورت سکونت در مشهد، میتوانید برای معاینه به کلینیک دندانپزشکی بارانا در مشهد مراجعه کنید.
پیشگیری از ابتلا به لکه سفید روی دندان
- برای پیشگیری از ابتلا به لکه های سفید روی دندان یا جلوگیری از افزایش آنها، روزانه دو بار با استفاده از خمیر دندان مناسب مسواک بزنید.
- استفاده روزانه از نخ دندان به از بین بردن پلاک و باکتری در فواصل بین دندانها کمک میکند و احتمال تشکیل لکه سفید روی دندان را کاهش میدهد. بهتر است حداقل یک بار در روز از نخ دندان استفاده کنید.
- مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم و فسفر، مانند لبنیات، ماهی و تخممرغ، به تقویت مینای دندان کمک میکند.
- مصرف بیشازحد محصولات حاوی فلوراید مانند خمیر دندان، در دوران کودکی میتواند باعث ایجاد لکههای سفید روی دندانها شود. برای پیشگیری از این موضوع از خمیردندان مخصوص کودکان که دارای فلوراید کمتری باشد استفاده کنید.
- با تامین مواد معدنی مورد نیاز مینای دندان، مانعِ از بین رفتن دندان شوید.
- بلافاصله پس از مسواک زدن از خوردن شیر یا آبمیوه بپرهیزید.
نگاهی به مقاله لکه سفید روی دندان
در این مقاله به سوال لکه سفید روی دندان چیست ؟ پاسخ دادیم و راهکارهای درمان دندان گچی و پیشگیری از آن را بررسی کردیم. در صورت مشاهده نشانههایی از سفیدی روی دندان میتوانید به متخصصین کلینیک دندانپزشکی بارانا مراجعه کنید تا دندانپزشکان متخصص این مجموعه در سریعترین زمان ممکن به تشخیص و درمان دندانهای شما بپردازند.
سوالات متداول درباره لکه سفید روی دندان
لکه سفید روی دندان یا فلوروزیس، درمان خانگی ندارد و فورا باید به یک متخصص دندان مراجعه کرده و شروع به درمان کنید.
دندان آهکی اصطلاح علمی نبوده اما بین عموم به شرایطی گفته میشود که دندان بدون علائم پوسیدگی ناگهان خرد میشود. در واقع پوسیدگی به صورت نهان شروع میشود. در دندان گچی، علائم معمولا بروز پیدا میکنند و مشکل اصلی هیپوپلازی شدن مینای دندان است.
دندان گچی یا لکه سفید روی دندان وضعیتی است که در آن دندانها سفیدتر از حد معمول به نظر میرسند. به عبارت دیگر، این دندانها تغییر رنگ دارند و لکه روی آنها ظاهر میشود. تغییر رنگ در بسیاری از آنها سفید مایل به زرد، در برخی دیگر زرد یا قهوهای است.
لکه سفید روی دندان ربطی به وراثت ندارد و بیشتر به عوامل محیطی مربوط می شود. اما داشتن سابقه خانوادگی فلوئوروزیس می تواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد.
برای پیشگیری و درمان این مشکل مصرف ویتامین D و کلسیم توصیه میشود.
خیر؛ جرمگیری جرم و پلاک روی مینای دندان را حذف میکند، اما علت ایجاد لکه سفید تغییرات مینای دندان است.
خمیردندان فلورایددار ممکن است در مراحل اولیه کمککننده باشد، اما درمان کامل معمولاً نیاز به بررسی تخصصی دارد.