مینای دندان چه کاربردی در ساختار دندانها دارد؟
به طور کلی دندان از سه بخش مینا دندان، عاج و تاج تشکیل میشود. عاج لایه داخلی و بسیار حساسی است که محافظت از آن به عهده مینای دندان است. شاید با خود بپرسید مینای دندان کجاست؟ این قسمت روییترین لایه دندان است و در واقع اولین خط دفاعی دندان شما در مقابله با مواد و اسیدهای مضر می باشد. وظیفه آن در واقع مراقبت از درونیترین لایهها یعنی عاج و پالپ میباشد.
توجه داشته باشید که با مصرف غذا و نوشیدنی هایی با اسید بالا، مینای دندان شما از بین میرود و نوعی فرسایش دندان ایجاد میشود. اگر فرسودگی کنترل و درمان نشود، عاج دندان در معرض دید قرار میگیرد و حساسیت دندان به گرما و سرما را به همراه خواهد داشت.
جنس مینای دندان از چیست؟ حدودا ۹۵ درصد مینای دندان را مواد معدنی مانند کلسیم و فسفر تشکیل میدهند. این مواد با اتصال به یکدیگر، باعث تشکیل بلورهای سخت میشوند. پروتئین و آب نیز جزو مواد تشکیل دهنده این قسمت از دندان هستند. سهم پروتئین ۱ درصد و آب ۴ درصد می باشد. جالب است بدانید که این بخش دندان، هیچ منبع عصبیای ندارد و فاقد خون است.
در صورت آسیب رسیدن به مینا و تاج دندان، میتوانید از روکش استفاده کنید.
روکش انواع مختلفی دارد که بهتر است برای کسب اطلاعات در این زمینه مقاله روکش دندان در مشهد را مطالعه کنید.
آیا مینای دندان از بین رفته مجددا برمیگردد؟
یکی از راههای درمان خانگی مینای دندان این است که استفاده از فلوراید را در برنامه مراقبت خود قرار دهید. فلوراید تراپی باعث تقویت مینای دندان میشود، اما رشد مجدد آن امکانپذیر نیست. فلوراید تنها لایههای بیرونی دندان را سرشار از مواد معدنی و تقویت میکند. همچنین میتوانید غذاهای کلسیمدار را در برنامه غذایی خود جای دهید.
در صورتی که مینا دندان از بین برود، بدن توانایی ترمیم فوری آن را ندارد، به همین دلیل تقویت مینای دندان از اهمیت خاصی برخوردار است. این بخش از دندان به دلیل اینکه فاقد هرگونه سلول زنده یا عصبی است نمیتواند مانند عضوهای دیگر بدن بازسازی شود. تنها کاری که میتوانید انجام دهید، مرتب مسواک بزنید تا فرسایش تشدید نشود.
دقت داشته باشید که امکان بازگشت و رشد مینای دندان وجود ندارد. تنها راههایی که وجود دارد جلوگیری از پیشرفت آسیب است. دندانپزشک میتواند تاج یا روکش بر روی دندان شما قرار دهد تا مانع آسیب بیشتر شود.
چه عواملی باعث آسیب مینای دندان شما میشوند؟
حتما می پرسید چه عواملی به مینای دندان آسیب می زنند؟ باید بگوییم که فرسایش مینا دندان به عوامل مختلفی بستگی دارد. مثلا در برخی مواقع بر اثر خوراکی هایی که می خورید یا می نوشید به وجود می آید. غذاهایی مانند گوجه فرنگی، مرکبات که خاصیت اسیدی دارند یا میوه های خشک و نوشابه ها که حاوی قند بالایی هستند در فرسایش مینا دندان موثر هستند.
عوامل دیگری در آسیب مینای دندان نقش دارند عبارتند از:
- اصطکاک دندان، استرس و فرسودگی روزمره به دلیل عدم مراقبت درست
- دندان قروچه
- مصرف بیش از حد مواد نشاستهای و خوراکیهای شیرین
- داروهای خاص خشکی دهان
- رفلاکس اسید معده و مشکلات گوارشی
- پرخوری عصبی
- ژنتیک (ژن برخی افراد به گونهای می باشد که مینا دندان ضعیف بوده و مستعد نازک شدن است.)
علاوه بر فرسایش اسیدی، شرایط دیگری نیز وجود دارد که میتواند باعث از بین رفتن مینا شود. اگر نگران این هستید که مینا دندان شما آسیب ببیند، با دندانپزشک خود در مورد بهترین اقدام صحبت کنید.
علائم از دست دادن مینای دندان چیست؟
از کجا بفهمیم مینای دندان از بین رفته است؟ فرسایش مینا دندان علائمی دارد. در ادامه به اختصار توضیح خواهیم داد تا در صورت مشاهده این علائم به دندانپزشک مراجعه کنید.
- زرد شدن دندان: یکی از اصلیترین نشانههای فرسودگی و از بین رفتن مینا، زرد شدن دندان و نمایان شدن عاج دندان است. فرسایش می تواند کنارههای دندان را از بین ببرد.
- افزایش حساسیت: با فرسایش مینای دندان، لایههای زیرین در معرض هوا قرار میگیرند. در نتیجه باعث میشود که غذاها و نوشیدنیها با این لایه زیرین برخورد داشته باشند و همین مسئله عامل آسیبپذیرتر کردن دندانهای شما در برابر پوسیدگی است. این مسئله باعث حساسیت دندان به گرما و سرما یا شیرینی میشود. همچنین ممکن است باعث ایجاد لکه روی دندان و یا پوسیدگی شود. هنگامی که مینا دندان از بین میرود، باعث میشود که عاج یا همان لایه نرم زیرین در معرض دید باشد و همین مسئله سبب حساسیت دندان میشود.
- ترک برداشتن دندان یا شکستگی: به دلیل فرسودگی مینای دندان ، لبه های دندان زبر و ناصاف می شوند. این وضعیت باعث ترک خوردن دندان و شکستگی می شود.
- فرو رفتگی: به دلیل فرسایش، گاهی تورفتگی های در سطح دندان ظاهر می شود.
- شیشهای شدن دندان: لبههای دندان دچار حالت بیرنگی میشوند که به آن شیشهای شدن دندان میگویند.
با مراجعه به دندانپزشکی میتوان حفرههای کوچک را ترمیم و از گسترش آن جلوگیری کرد اما در صورت عدم درمان، حفره کوچک تبدیل به حفره بزرگتر شده و در نهایت عفونت و آبسه دندان را به همراه خواهد داشت. پس مراجعه به دندانپزشکی را جدی بگیرید. کلینیک دندانپزشکی بارانا در مشهد، با معاینه رایگان آماده خدمترسانی به مراجعین است، در صورت نیاز میتوانید به این کلینیک مراجعه کنید.
چگونه می توان از مینای دندان مراقبت کرد؟
برای داشتن مینا دندان سالم باید از پوسیدگی آن جلوگیری کرد. شما باید بهداشت دهان و دندان خود را جدی بگیرید. دوبار در روز مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید. به این صورت از تجمع باکتری و تشکیل جرم دهان جلوگیری میکنید و در نتیجه مانع از بین رفتن مینای دندان می شوید. نخ دندان را فراموش نکنید، زیرا باکتریها معمولا در گوشه و کنار و نقاط غیرقابل دسترس تجمع پیدا میکنند. حتما قبل از مسواک زدن، با نخ دندان بین دندانهای خود را تمیز کنید. در انتخاب خمیر دندان خود دقت کنید که حاوی فلوراید باشد. خمیردندان حاوی فلوراید به ترمیم بافت، تقویت مینای دندان و جلوگیری از فرسایش آن کمک میکند.
نوشیدنیهای اسیدی را از طریق نی مصرف کنید تا کمترین تماس را با دندان شما داشته باشند. از خشکی دهان خود جلوگیری کنید و سعی کنید فضای دهان را هیدراته نگه دارید. نوشیدن آب در طول روز باعث از بین رفتن باکتریها و شستن پلاک ها میشود، همچنین از فرسایش مینای دندان جلوگیری میکند.
در صورتی که هنگام خواب عادت به دندان قروچه دارید، از محافظ دهان استفاده کنید. دندان قروچه باعث میشود که شما در خواب ناخودآگاه دندانهای خود را روی هم فشار دهید. نایتگاردها بدون نسخه از داروخانهها قابل خرید هستند. همچنین میتوانید با مراجعه به دندانپزشک درخواست یک محافظ سفارشی را داشته باشید. جویدن آدامس بدون قند به تولید بزاق کمک کرده و در نتیجه باعث سلامتی مینا دندان میشود. مراجعه منظم به دندانپزشک را فراموش نکنید. برای سالم نگه داشتن دندانها و لثهها دو بار معاینه در سال به پیشگیری از هرگونه بیماری کمک میکند.
سخن پایانی
“مینا پوشش خارجی و محافظ دندان شما است. از تاج دندان شما (قسمتی که در بالای لثه خود می بینید) در برابر حفره ها و آسیب محافظت می کند. حتی با وجود اینکه این بخش دندان قوی است، باکتری ها، پلاک ها و اسیدهای موجود در دهان می توانند به آن آسیب بزنند. در نتیجه مراقبت و حفظ بهداشت دهان و دندان حائز اهمیت است. جهت حفظ سلامت دهان و دندان، نیاز به مراجعه به دندانپزشک بیش از پیش اهمیت مییابد. کلینیک دندانپزشکی بارانا با کادری حرفهای و تجهیزات کامل از جمله کلینیکهای معتبری است که میتوانید برای معاینه به آن مراجعه کنید.”
سوالات متداول در مورد مینای دندان
این قسمت لایهای نیمه شفاف است. لایه زیر آن, یعنی عاج میتواند رنگهای مختلفی از سفید رو به خاکستری گرفته تا زرد باشد. مینا دندان و عاج در کنار یکدیگر باعث ایجاد رنگ دندان شما میشوند.
دندانهای شما زرد یا براق به نظر میرسند و دچار افزایش حساسیت به غذاهای گرم، سرد یا شیرین میشوید.
این پوسته بیرونی (مینا) به دندانهای شما در برابر پوسیدگی و عفونت کمک میکند. با وجود اینکه مینای دندان قویترین عضو در بدن است، اما باید به درستی مراقبت شود و با نگهداری مناسب، میتواند تا پایان عمر باقی بماند.
خیر. با افزایش سن، مینا دندان نازک تر می شود در حالی که عاج ضخیم تر و تیره تر می گردد. به دلیل نازک شدن مینا، عاج بیشتر در معرض دید است.
نیکوتین باعث اختلال در گردش خون لثه و دندان ها و عدم اکسیژن رسانی به آن ها می شود و تضعیف مینای دندان را به همراه دارد. علاوه بر این با کتری های مفید دهان را از بین برده و به سلامت فردآسیب می رساند.
بله. باکتری های موجود در پلاک دندان در برخی مواقع نشاسته موجود در مواد غذایی را به اسید تبدیل می کنند. اسیدهای موجود در پلاک باعث تجزیه مواد معدنی موجود در مینای دندان و فرسایش آن می شوند.
مصرف مواد غذایی دارای ویتامین D و کلسیم می تواند به افزایش استحکام مینای دندان شما کمک کند. همچنین خوردن چربی های مفید مانند روغن نارگیل نیز می تواند برای تقویت مینای دندان مفید باشد.
بله. در برخی مواقع نصب نادرست براکت های ارتودنسی و تجمع پلاک می تواند باعث آسیب به مینای دندان و ایجاد لک برروی آن شود.