کاربرد پانسمان موقت دندان
پانسمان دندان عفونی نقش ضدعفونیکننده و مسکن دارد و ترکیبات بهکاررفته در آن، از دندان در برابر ورود هر نوع عفونت و باکتری مراقبت میکند. از آنجا که دندان پس از تخلیه قسمت پوسیده یا حذف عفونت، تحریکپذیری بالایی دارد، دندانپزشکان معمولاً از پانسمان موقت دندان استفاده میکنند. مرحله بعد از پانسمان دندان، مصرف آنتیبیوتیک است؛ تا عفونت هرچه سریعتر از بین رفته و دندان برای ادامه درمان آماده شود.
چه زمانی بیمار به پانسمان موقت دندان نیاز دارد؟
پر کردن موقت دندان با پانسمان معمولاً زمانی به کار میرود که بیمار به مراجعه بعدی هم نیاز داشته باشد. موارد دیگری که دندانپزشک تشخیص میدهد بیمار به پانسمان موقت دندان احتیاج دارد؛ عبارتند از:
- احساس درد شدید
زمانی که دندانی بشکند، عفونت آن زیاد باشد یا به عصب کشی نیاز داشته باشد، دندانپزشک برای درمان موقتی درد از پانسمان موقت استفاده میکند. در این حالت بیمار میداند که این پانسمان درمان محسوب نشده و صرفاً جهت تسکین درد او انجام میشود.
در واقع پانسمان موقت دندان یکی از راههایی است که دردهای اورژانسی را با آن میتوان مدیریت کرد. این شرایط ممکن است در حین سفر، زمانی که دندانپزشک فرصت کافی برای ترمیم دندان ندارد یا در مواقعی که پانسمان موقت برای تسکین درد بیمار کافی است، اتفاق بیفتد. در صورت داشتن دردهای اورژانسی دندان، دندانپزشکان کلینیک دندانپزشکی بارانا می توانند زمان مناسب را برای شما فراهم کنند تا درمانی سریع و مؤثر داشته باشید.
۲. نیاز به تاج موقت
برای عصب کشی، حجم زیادی از عاج دندان برداشته شده و برای جلوگیری از شکستن آن تا زمان نصب روکش، از پانسمان موقت دندان استفاده میشود. مواد درون پانسمان، دندان شما را از وجود هرگونه میکروب و باکتری محفوظ نگاه میدارد.
قبل از قرارگیری پانسمان دندان ، تمام بافتهای عفونی از کانال ریشه حذف میشوند. در واقع پانسمان روی یک حفره تمیز، اما دردناک و غیرجذاب قرار میگیرد تا حس ناخوشایند شما را کاهش دهد. آمادهسازی روکش دندان مشهد میتواند چند هفته طول بکشد. پانسمان دندان عصب کشی شده برای نگهداری موقت از دندان استفاده میشود.
۳.نزدیک بودن پوسیدگی به عصب دندان
پانسمان موقت دندان برای زمانی که پوسیدگی به مرز ریشه دندان برسد نیز کاربرد دارد. به این معنا که دندانپزشک به مدت ۱ تا ۲ هفته از پانسمان دندان قبل از عصب کشی برای دندانی که نمیداند به عصب رسیده است یا خیر، استفاده میکند. اگر در طی این مدت درد دندان پانسمان شده بیمار را عاصی کند، یعنی علت درد دندان پانسمان شده رسیدن پوسیدگی به ریشه دندان است. مرحله بعد از پانسمان دندان در این شرایط عصب کشی است. اگر طی این مدت دندان درد نداشتید، یعنی پوسیدگی با انجام ترمیم برطرف شده است. حالا بعد از پانسمان دندان چه کنیم ؟ در این وضعیت مرحله آخر به پر کردن دندان مورد نظر با مواد ترمیمی (آمالگام یا کامپوزیت) اختصاص دارد.
در پاسخ به سوال مواد پانسمان دندان چیست ؟ باید بگوییم که مواد پانسمان موقت دندان حالت آرامبخش هم دارد که از مادهای به نام «اکسید روی اوژنول» تولید میشود. استفاده از این ماده در پانسمان دندان علاوه بر برطرف کردن حساسیت دندان و تسکین آن، ساختار دندان را تا زمان درمان قطعی، محفوظ نگه میدارد.
مراقبت بعد از پانسمان دندان
۳ ساعت بعد از گذاشتن پانسمان دندان، بیمار میتواند با رعایت موارد زیر، غذا بخورد.
- جویدن غذاهای خشک و سفت
- مصرف نوشیدنیهای گازدار، بسیار داغ و حاوی الکل
- جویدن خوراکیهای چسبناک مانند شکلات، آبنبات، آدامس و غیره
در طول زمانی که پانسمان موقت روی دندان شما قرار دارد، استفاده از نخ دندان و مسواک (با احتیاط کامل و بدون فشار) را فراموش نکنید. همچنین برای جلوگیری از شل شدن پانسمان به ناحیه مورد نظر زبان نزنید. جدا شدن زودهنگام پانسمان دندان میتواند باعث بروز آبسه و درد شدید شود.
مزایا و معایب پانسمان دندان عفونی
برخی مواقع استفاده از پانسمان موقت دندان برای حفظ سلامت دندان ضروری است. این پانسمان مانند سایر درمانهای دندانپزشکی مزایا و معایبی دارد که در ادامه به آنها میپردازیم:
مزایای پانسمان موقت دندان
- خاصیت ضدعفونیکنندگی
- قابلیت تسکین درد به واسطه ماده اوژنول
- حذف آسان، بدون درد و آسیب به دیواره دندان
- پیشگیری از آسیب ساختار در دندان تحت درمان
معایب پانسمان موقت دندان
- قابل استفاده تنها برای ۳ الی ۴ هفته
- احتمال شکستگی خود پانسمان موقت
- احتمال خارج شدن پانسمان از دندان
مواد پانسمان دندان چیست ؟
مواد پانسمان دندان شامل موارد زیر میشود:
- اوژنول: اوژنول خاصیت ضدباکتریایی و مسکن دارد.
- خمیر کاویزول: کاویزول، مادهای خمیری است که وارد حفرههای خالی دندان شده و پس از ترکیب با بزاق دهان، سفت میشود.
از دیگر ترکیبات موجود در خمیر پانسمان موقت دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد: - رزین: سفت شدن خمیر به علت وجود رزین در ترکیبات آن است.
- زینک سولفات: این ماده مانع از ورود رطوبت به دندان میشود.
- زینک اکساید: ترکیب این ماده با اوژنول موجب کاهش درد میشود.
- کلسیم: کلسیم علاوه بر اثر آنتیباکتریال، از خونریزی دندان نیز جلوگیری میکند.
نحوه استفاده از پانسمان دندان عفونی
- در مرحله اول دندانپزشک مقداری از خمیر پانسمان دندان را با ابزار مخصوص روی محل موردنظر قرار میدهد.
- برای اطمینان از نصب پانسمان دندان در محل درست و پیشگیری از بروز اشکال هنگام جویدن غذا، بیمار دندانها را به حالت جویدن روی یکدیگر قرار میدهد.
- دندانپزشک قسمتهای اضافی خمیر را توسط پنبه مرطوب تمیز میکند.
نحوه برداشتن پانسمان دندان
برداشتن پانسمان دندان مانند ترمیم آن است. ابتدا دندانپزشک ناحیه مورد نظر را بیحس کرده و خمیر پانسمان دندان را از دهان فرد خارج میکند. مواد این خمیر به نحوی است که به راحتی از دهان خارج میشود. پس از برداشتن مواد پانسمان، حفره دندان با مواد ترمیم، پر شده و فرم نهایی روی دندان شکل میگیرد.
برای پر کردن دندان از دو ماده کامپوزیت یا آمالگام استفاده میشود. اینکه دندان با چه مادهای پر شود، تا حد زیادی بستگی به موقعیت دندان شما خواهد داشت.
اطلاعات بیشتر در این خصوص را در مقاله تعویض آمالگام با کامپوزیت بخوانید.
پانسمان موقت دندان در یک نگاه
پانسمان موقت دندان به دندانپزشک زمان میدهد تا نحوه پاسخ دندان به درمان را ارزیابی کند. همچنین تا پایان روند درمان، درد دندان را تسکین داده و از عفونت پیشگیری میکند. پانسمان دندان عفونی ۳۰ ثانیه پس از تماس با بزاق دهان سفت میشود. برای جلوگیری از آسیب پانسمان دندان، تا سه ساعت بعد از نصب، خوراکی نخورید و پس از آن نیز با سمت مخالف مواد غذایی را بجوید.
سوالات متداول پیرامون پانسمان موقت دندان
اگر پانسمان دندان شما بیفتد، لازم است از دستکاری دندان خودداری کنید تا آلودگی وارد دندان شما نشود و در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید تا اقدامات لازم را برای شما انجام دهد.
نهایت ۱ ماه (۴ هفته) مدت زمانی است که پانسمان موقت دندان میتواند در دهان شما باقی بماند.
خیر؛ انجام پانسمان دندان در خانه نه تنها فایده ای ندارد، بلکه می تواند باعث ورود باکتریهای بیشتر به دندان شما شود.
بهتر است تا ۳ ساعت بعد از پانسمان، خوردن غذاهای سفت را با قسمتی که پانسمان انجام شده است، به تعویق اندازید.
زمان دقیقی برای برداشتن پانسمان دندان تعیین نشده است و این موضوع بستگی به نوع درمان دارد.
درد دندان عموماً ارتباطی به پانسمان ندارد؛ چراکه پانسمان دارای مواد تسکیندهنده است. این درد درواقع مرتبط با عارضه دندان شما است.