بلافاصله بعد از شکستن دندان چه کنیم؟
این بخش را با دقت بخوانید؛ چرا که یک اشتباه کوچک میتواند باعث از دست رفتن دندان شود!
اگر تکهای از دندان یا کل دندان شما کنده شده است:
- دهان را با آب ولرم بشویید تا خون و آلودگی پاک شود.
- در صورت بروز درد از داروهای مسکن بدون نسخه استفاده کنید.
- جهت کاهش تورم، کمپرس یخ را روی صورت (بیرون دهان) قرار دهید.
- اگر تکهای از دندان جدا شده، آن را دور نیندازید یا در دستمال کاغذی خشک یا آب معمولی نگذارید. سلولهای زنده دندان در آب میمیرند. قطعه را در شیر سرد (بهترین گزینه) یا سرم شستشو (نرمال سالین) قرار دهید.
- اگر بتوانید بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بعد از شکستن دندان خودتان را به دندانپزشکی برسانید، شانس ترمیم دندان شکسته اسیاب یا سایر دندانها بسیار بالا میرود.
- اگر امکان مراجعه سریع به دندانپزشک را ندارید، دندان را با سیمان دندانپزشکی بپوشانید. سیمان دندانپزشکی را میتوانید از داروخانه تهیه کنید.
- برای جلوگیری از خونریزی یک تکه گاز استریل را روی ناحیه مورد نظر فشار دهید. در صورت عدم نتیجه از چای کیسهای استفاده کنید.
وضعیت شکستگی دندان
| نوع آسیب | علائم شایع | میزان اورژانسی بودن وضعیت | درمان احتمالی |
|---|---|---|---|
| لبپر شدن (Chipped) | معمولاً بدون درد، فقط زبری لبه دندان | غیراورژانسی (زیبایی) | پولیش یا کامپوزیت (باندینگ) |
| ترک دندان (Cracked) | درد تیز هنگام جویدن یا نوشیدن آب سرد | متوسط (مراجعه سریع) | پرکردن، بیلداپ یا روکش |
| شکستگی کاسپ (دیواره) | بخشی از سطح جونده کنده شده | متوسط | آنله (Onlay) یا روکش کامل |
| شکستگی عمودی ریشه | درد مبهم، عفونت لثه، بوی بد | بسیار فوری | معمولاً کشیدن دندان |
| ضربه و لق شدن | دندان لق شده یا سرجایش نیست | بسیار فوری | اسپلینت کردن (آتل بندی) |
انواع شکستگی دندان
انواع شکستگی دندان در موارد زیر دستهبندی میشود:
- ترک مویی دندان
- لب پر شدن دندان
- شکستن دیواره دندان
- ترک عمیق تاج دندان
- شکستگی عمودی دندان
- شکستگی عمودی ریشه دندان
در ادامه به صورت جزئی هر یک از انواع شکستگی دندان را توضیح دادهایم:
۱. ترک مویی دندان
ترک مویی خطوط بسیار ظریفی است که معمولاً فقط در سطح مینای دندان ایجاد میشود. این نوع شکستگی اغلب بدون درد است و در بسیاری از موارد نیازی به درمان ندارد، مگر اینکه ترک به عاج دندان گسترش پیدا کند.
۲. لبپر شدن دندان
لبپر شدن معمولاً در دندانهای جلویی و بر اثر ضربه یا فشار زیاد رخ میدهد. این نوع شکستگی بیشتر جنبه زیبایی دارد و با کامپوزیت یا در برخی موارد چسباندن قطعه شکسته قابل ترمیم است.
۳. شکسته شدن دیواره دندان (کاسپ دندان)
شکسته شدن دیواره دندان پر شده یا ریختن دیواره دندان پر شده معمولاً در دندانهایی که پرکردگی عمیق دارند رخ میدهد؛ چرا که دیواره دندان ضعیف شده و هنگام غذا خوردن میشکند. خوشبختانه چون آسیبی به ریشه و عصب نمیرسد، درد آنچنانی ندارد اما زبان را اذیت میکند. معمولاً دندانپزشک برای درمان شکستگی کاسپ دندان از روکش یا ترمیمهای سرامیکی (آنله) استفاده میکند.
۴. شکستن دیواره دندان عصب کشی شده
شکسته شدن دیواره دندان عصبکشی شده، اتفاق رایجی است. در نظر داشته باشید زمانی که دندانی ترمیم می شود، به معنی این نیست که این دندان از آسیب و عفونت در امان خواهد بود، مثلا شکستن دندان عصب کشی شده که می تواند برای هر فردی دردساز شود و نیاز او را به انجام روکش دندان بیشتر کند. گاهی نیز کشیدن دندان عصب کشی شده شکسته تنها راهکار درمانی است.
۵. ترک عمیق تاج دندان
در این حالت ترک از سطح جونده شروع شده و به سمت پایین دندان گسترش مییابد، اما دندان بهطور کامل از هم جدا نمیشود. ترک عمیق اغلب دردناک است و درمان دو مرحلهای نیاز دارد که عبارت است از: ۱. درمان ریشه ۲. روکش دندان شکسته
۶. شکستگی عمودی دندان
اگر ترک از تاج دندان عبور کرده و تا خط لثه برسد، شکستگی عمودی تاج رخ میدهد. در بسیاری از موارد امکان نجات دندان وجود ندارد و دندانپزشکان توصیه میکنند که دندان را بکشید.
۷. شکستگی عمودی ریشه دندان
این نوع شکستگی از ریشه شروع شده و به سمت بالا گسترش مییابد. معمولاً علائم شکستگی ریشه دندان واضح نیست و اغلب با عفونت لثه تشخیص داده میشود. در این نوع شکستگی امکان ترمیم ریشه دندان شکسته وجود نداشته و در بیشتر موارد، کشیدن دندان تنها راه درمان است.
۵ روش برای درمان شکستگی دندان
دندانپزشک با توجه به نوع شکستگی، محل دندان و شدت آسیب، روش مناسب برای درمان را انتخاب میکند.
- ترک مویی: پایش و در برخی موارد پولیش
- لبپر شدن: کامپوزیت یا باندینگ
- شکستگی متوسط: ترمیم یا روکش
- درگیری پالپ: عصبکشی + روکش
- شکستگی شدید دندان یا شکستن ریشه: کشیدن دندان
چسباندن دندان شکسته
برخی افراد گمان میکنند که چسب دندان شکسته وجود دارد و میتوان دندان را به کمک چسب قطرهای ترمیم کرد. چسبهای صنعتی حاوی مواد سمی هستند. مرگ عصب دندان و عفونت شدید از عوارض چسباندن دندان با چسب قطره ای محسوب میشوند. چسب دندان شکسته همچنین سطح دندان را خراب کرده و کار دندانپزشک برای ترمیم اصولی را غیرممکن میکند. شما میتوانید تا زمان مراجعه به دندانپزشک از خمیرهای داروخانهای استفاده کنید. این خمیرها چسب نیستند و دندان را بهم نمیچسبانند؛ بلکه فقط یک خمیر پانسمان موقت هستند که جای خالی دندان را پر میکنند تا زبان زخم نشود.
ترمیم دندون جلو شکسته
دندون جلو شکسته تاثیر بدی روی لبخند و اعتماد به نفس دارد. اما نگران نباشید؛ همیشه نیاز به روکش کردن و تراشیدن کل دندان نیست. روش باندینگ کامپوزیت (Bonding) یکی از محبوبترین درمانهاست. در این روش، دندانپزشک با مواد همرنگ دندان، قسمت شکسته را بازسازی میکند. این روش در یک جلسه انجام میشود، بدون بیحسی بوده و هزینه کمتری نسبت به لمینت و روکش دارد. در ویدئوی زیر نحوه ترمیم دندان شکسته جلو را مشاهده می کنید:
تشخیص شکستگی دندان
علائم شکستگی دندان بسته به نوع و شدت آسیب متفاوت است؛ اما شایعترین آنها عبارت هستند از:
- حساسیت به سرما و گرما
- تغییر رنگ یا تیره شدن دندان
- درد دندان شکسته هنگام جویدن یا گاز زدن
- احساس تیزی یا ناهمواری روی دندان با زبان
- التهاب یا عفونت لثه اطراف شکستگی دندان پر شده
- دردهای ناگهانی و کوتاهمدت هنگام شکستگی دندان جلو
در نظر داشته باشید که برخی موارد مانند ایجاد ترکهای مویی روی دندان، ممکن است هیچ علامت واضحی وجود نداشته باشد.
علت شکستن دندان
۶ علت شکستگی دندان که بسیار رایج هستند را در ادامه بخوانید:
- دندانقروچه (براکسیسم)
- عصبکشی بدون روکش محافظ
- ضربههای ناگهانی (تصادف، زمین خوردن، ورزش)
- جویدن اجسام سخت مانند یخ، استخوان و آجیل سفت
- پرکردگیهای قدیمی یا وسیع (معمولاً حین شکستن دندان آسیاب )
- شکسته شدن دیواره دندان به علت پوسیدگی عمیق و تضعیف ساختار دندان
رعایت نکاتی برای پیشگیری از شکستگی دندان
برای پیشگیری از شکستگی دندان بهتر است به نکات زیر توجه کنید:
- مراجعه منظم به دندانپزشکی جهت معاینه را فراموش نکنید.
- در هنگام انجام ورزش های رزمی محافظ دندان را فراموش نکنید.
- لبنیات برای دندان تاثیر بالایی در تقویت مینا و پیشگیری از شکستگی دندان دارد.
- اگر عادت به دندان قروچه دارید حتما از محافظ دندان(نایت گارد) استفاده کنید.
- در صورت وجود ترک در دندان، حتما در سریعترین زمان ممکن اقدام به درمان کنید.
- از جویدن اجسام سخت مانند شیرینی، استخوان، یخ و موادغذایی سفت خودداری کنید.
- جهت تقویت مینای دندانها در سنین رشد با دندانپزشک کودک، به دندانپزشکی کودکان در مشهد مراجعه کنید.
خدمات زیبایی و درمانی در مشهد؛ کلینیک دندانپزشکی بارانا
درمان دندان شکسته به نوع شکستگی، موقعیت دندان و شدت آسیب بستگی دارد. به عنوان مثال ترک مویی دندان معمولا به هیچ درمانی نیاز ندارند. درحالیکه ترکی که از وسط دندان تا خط لثه امتداد پیدا میکند، به درمان فوری نیاز ندارد.
” در صورت شکستگی دندان بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید و از عفونت ریشه دندان شکسته جلوگیری کنید. به ما اجازه دهید تا به شما کمک کنیم. مشاوره رایگان کارشناسان کلینیک بارانا این اطمینان خاطر را برای شما ایجاد میکند تا با خیالی راحت به این مشکل رسیدگی کنید.” شمارههای تماس کلینیک📞: ۰۵۱۳۷۶۰۹۰۰۹ – ۰۹۱۵۷۶۰۹۰۰۹ ساعات پاسخگویی: ۹ الی ۱۴ و ۱۷ الی ۲۰🕗
سوالات متداول درباره شکستگی دندان
شکستگی دندان درمان خانگی خاصی را ندارد. بهتر است تا شما بهجای امتحان کردن موارد مختلف روی دندانهای ارزشمند خود، آن را به یک متخصص بسپارید. برای درمان درد دندان شکسته، ناحیه آسیبدیده را با آب ولرم شسته و با پانسمان موقت از خونریزی جلوگیری کنید.
خیر، پانسمان خانگی دندان شکسته با چسب قطرهای، آدامس یا هر چیز دیگر، غیربهداشتی بوده و منجر به عفونت دندان و مشکلات حادتر میشود.
بستگی به میزان آسیب دارد، اگر آسیب تا سطح مینای دندان باشد و در حد ترک مویی باشد، دردی وجود نخواهد داشت. اگر میزان آسیب تا لثه و ریشه دندان گسترش پیدا کرده باشد، احتمال اینکه از درد شدید باشد، بسیار زیاد است.
اگر از کامپوزیت دندان به درستی مراقبت شود، طول عمری حدود ۵ تا ۷ سال دارد و بعد از این مدت به آسانی قابل ترمیم است.
ریختن و شکستن دیواره دندان پر شده می تواند بخاطر کیفیت پایین مواد ترمیم، فشار، پوسیدگی دندان ها و حرفه ای نبودن دندانپزشک اتفاق بیوفتد.