داروهای ضد انعقاد خون و افزایش خونریزی لثه
داروهای ضدانعقاد خون نقش مهمی در جلوگیری از بروز بیماریهای جدی مانند سکته مغزی، قبلی و مدیریت سلامت افرادی که در معرض خطر بالای لخته شدن خون قرار دارند، ایفا میکنند. با این حال، افرادی که این داروها را مصرف میکنند باید قبل از هرگونه اقدام دندانپزشکی مانند جراحی لثه مشهد با پزشک خود مشورت نمایید. رقیق بودن خون در چنین شرایطی میتواند منجر به خونریزی بیش از حد شده و بیمار به درمانهای اضطراری در بیمارستان نیاز پیدا میکند.
برخی از رایجترین قرصهای رقیق کننده خون عبارتند از:
- کلوپیدوگرل
- وارفارین
- ریواروکسابان
- آپیکسابان
- آسپرین
بیوفسفات ها و آسیب به بافت استخوانی
یکی از داروهای مضر برای دندان ها بیوفسفاتها هستند. بیوفسفات برای درمان بیماریهایی مانند سرطان پروستات، سرطان سینه و پوکی استخوان تجویز میشوند. مصرف طولانی مدت این داروها باعث استئونکروز فک (تخریب بافت استخوان فک) شده و لایه محافظ دندان را از بین میبرد. این عارضه به ویژه زمانی که استخوان فک در معرض دید قرار میگیرد و جریان خون کاهش مییابد، بروز میکند. برای جلوگیری از این مشکلات در صورتی که داروهای پوکی استخوان را مصرف میکنید، حتما قبل از انجام هر اقدامی به دندانپزشک خود اطلاع دهید.
برخی از داروهای بیوفسفات به شرح زیر است:
- فوساماکس
- آکتونل
- آتلویا
- بونیوا
داروهای فشارخون
داروهای فشار خون بالا علاوه بر کنترل فشار خون ممکن است باعث خشکی دهان شده و خطر پوسیدگی دندان و بیماریهای دهان را افزایش دهد. برخی از داروهای فشار خون که ممکن است باعث خشکی دهان شوند عبارتاند از:
- متوپرولول – از گروه بتابلاکرها
- آملودیپین– از گروه مسدودکنندههای کانال کلسیم
- هیدروکلروتیازید – از گروه داروهای ادرارآور
- لوزارتان– از مهارکنندههای گیرنده آنژیوتانسین II
- انالاپریل – از مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE)
داروهای ضدافسردگی
داروهای ضدافسرگی در حالی که برای برخی افراد درمان مؤثری برای کاهش علائم افسردگی هستند، جز داروهای مضر برای دندان به شمار میروند. یکی از شایعترین این عوارض، خشکی دهان است که به کاهش ترشح بزاق و افزایش اسیدیته محیط دهان منجر میشود. این تغییرات میتواند خطر پوسیدگی دندان، بیماریهای لثه و عفونتهای دهانی را افزایش دهد. برخی از داروهای ضدافسرگی که مشکلاتی برای دندان ایجاد میکنند عبارتند از:
- اسیتالوپرام
- سرترالین
- فلوکستین
- آلپرازولام
آنتی هیستامین یکی از داروهای مضر برای دندان
آنتیهیستامین بهعنوان یکی از داروها برای درمان آلرژی و سرماخوردگی با کاهش ترشح بزاق، توانایی دهان در شستشوی ذرات غذا و خنثی کردن اسیدهای مضر را از بین میبرد. این عارضه خطر مشکلاتی مانند فرسایش مینای دندان و بیماریهای لثه را افزایش میدهد. در صورت استفاده مداوم از آنتیهیستامینها، آب کافی بنوشید و برای تحریک بزاق دهان از آدامسهای بدون قند یا آبنبات استفاده کنید. آنتیهیستامینها بهعنوان یکی از داروهای مضر برای دندان عبارتند از:
- لوراتادین
- سیتریزین
- فکسوفنادین
- دیفنهیدرامین
- کلرفنیرامین
داروهای اسید معده
آنتیاسیدها که برای کاهش اسید معده و درمان رفلاکس استفاده میشوند، جز داروهای مضر برای دندان به شمار میروند. این داروها به دلیل داشتن قند و شیرین کنندههای مصنوعی، خطر پوسیدگی دندان را افزایش میدهند؛ به ویژه آنتیاسیدهای جویدنی که میتوانند در شکاف دندانها گیر کرده و مینای دندان را از بین ببرند. برخی از داروهای آنتیاسید که ممکن است تأثیراتی بر سلامت دندان داشته باشند عبارتاند از:
- کلسیم کربنات
- آلومینیوم هیدروکسید
- منیزیم هیدروکسید
- بیسموت سابسیترات
- سدیم بیکربنات
آنتی بیوتیک ها
برخی آنتیبیوتیکها، به ویژه تتراساکلین باعث زردی یا خاکستری شدن دندانهای میشوند. این تغییر رنگ معمولاً دائمی است و تنها از طریق سفید کردن دندان میتوان آن را اصلاح کرد. برای جلوگیری از این عوارض، رعایت بهداشت دهان و مصرف آگاهانه آنتیبیوتیکها ضروری خواهد بود. برخی از آنتیبیوتیکهایی که میتوانند باعث تغییر رنگ دندانها شوند عبارتاند از:
- تتراسایکلین
- داکسیسایکلین
- آموکسیسیلین
- کلرامفنیکول
- سیپروفلوکساسین
آسیبهای ناشی از داروهای مضر برای دندان را چگونه کاهش دهیم؟
پوسیدگی دندان، سندروم سوزش و برفک دهان از جمله مشکلاتی هستند که ممکن است به دنبال مصرف داروهای مضر برای دندان ایجاد شوند. برخی راه حالها برای پیشگیری از این عوارض و حفظ سلامت دهان و دندان عبارتند از:
۱. رژیم غذایی رفلاکس اسید معده
برای مدیریت رفلاکس معده، توجه به رژیم غذایی اهمیت زیادی دارد. اولین گام اجتناب از مواد غذایی است که علائم رفلاکس را تشدید میکنند، مانند غذاهای تند، فلفل سیاه، پیاز خام و… . به جای این مواد توصیه میشود از لوبیا سبز، سبزیجات برگدار، پروتئینهای سالم و سیبزمینی در رژیم غذایی خود استفاده کنید. رعایت این نکات میتواند در کاهش علائم رفلاکس اسید و سوزش معده مؤثر باشد.
۲. هوشمندانه بخورید و بنوشید
کاهش آسیبهای ناشی از داروها نیازمند رعایت نکات بهداشتی و تغذیهای خاصی است. برای حفظ سلامت دهان و دندان، رعایت موارد زیر پیشنهاد میشود:
- روزانه حداقل ۸ تا ۱۰ لیوان آب بنوشید.
- دندانها را حداقل دو بار در روز مسواک بزنید
- بهطور منظم چکاپ دندانپزشکی داشته باشید.
- از اسپریهای مرطوب کننده دهان استفاده کنید.
- از میان وعدههای آبدار استفاده کنید.
- آدامس بدون قند بجوید یا از آبنباتهای بدون قند استفاده نمایید.
- مصرف کافئین، قهوه، نوشابه، آبمیوههای اسیدی و چای را محدود کنید.
اگر به هر دلیلی شما هم مجبورید از داروهای مضر برای دندان استفاده کنید که احتمال آسیب به دهان و دندان شما را افزایش میدهد، بهتر است قبل از انجام هر اقدام درمانی به دندانپزشک خود بگویید تا مشورتهای درست را به شما ارائه دهد. کلینیک دندانپزشکی بارانا با دارا بودن بهترین متخصصان کاربلد و کارشناسان دلسوز میتواند به شما کمک بسیاری کند. شمارههای تماس مجموعه: ۰۹۱۵۷۶۰۹۰۰۹ یا ۰۵۱۳۷۶۰۹۰۰۹
پرسش و پاسخ درباره داروهای مضر برای دندان
به صورت مستقیم و غیرمستقیم کمبود ویتامین های D، C، A، فسفر و کلسیم می تواند در پوسیدگی دندان موثر باشد. برخی از ویتامین ها مانند D و کلسیم به صورت مستقیم بر استحکام دندان ها تاثیرگذارندز برخی دیگر مانند ویتامین A هستند که کمبود آن موجب خشکی دهان می شود و با حالت خشک و اسیدی دهان، پوسیدگی دندان را تسریع می بخشد.
قرص های اعصاب و ضدافسردگی از داروهای مضر برای دندان هستند. کاهش بزاق، خشکی دهان و تغییر در باکتری های محفظه دهان، از عوارض قرص های اعصاب است که می تواند پوسیدگی دندان ها را در دراز مدت بیشتر کند.
قرص های سفکسیم زمانی مصرف می شود که دندان دارای عفونت است و جهت جلوگیری از درد ناشی از پوسیدگی استفاده می شود. در مراحل بعدی که عفونت شدید می شود، دندانپزشکان آنتی بیوتیک هایی مانند کلیندامایسین و آموکسیسیلین را هم تجویز می کنند، اما قرص های حاوی فلوراید می توانند تا حدی برای جلوگیری از پوسیدگی دندان موثر باشند.
اگر قرص آهن به درستی استفاده نشود یا برای مدتی در دهان فرد بماند، ممکن است باعث سیاه شدن دندان شود، اما این تغییر رنگ به معنای پوسیدگی دندان نیست.
دیابت، بیماری های خودایمنی، بیماری های کلیوی، فشار خون بالا و HIV از جمله بیماری هایی هستند که می توانند باعث پوسیدگی دندان شوند.
بله، کمبود آهن سبب می شود تا مواد معدنی مانند ویتامین B12 در بدن کم باشد، همین امر سبب آسیب به لثه ها می شود که در نهایت منجر به پوسیدگی راحت تر دندان ها می شود.
خیر. پوسیدگی دندان و لاغری هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند و تاثیر آن ها بر همدیگر مبنای علمی ندارد.